In het kort

• België doet de handelsvoorstellen van de Europese Commissie over nederzettingen af als symbolische ‘zoethoudertjes’.
• Minister Prévot eist een formeel wetgevend kader om de geopolitieke geloofwaardigheid van de EU te herstellen.
• Er blijven juridische discussies bestaan over de vraag of deze maatregelen als handelsbeperkingen of als unanieme sancties moeten worden beschouwd.

Bij aankomst op de top van de Europese Raad op maandag deed de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot de nieuwste voorstellen van de Europese Commissie voor handelsbeperkingen tegen Israëlische nederzettingen af als louter „zoethoudertjes“.

Prévot stelde dat de Commissie, na maandenlang te hebben gevraagd om concrete opties, slechts een kort document van twee pagina’s had aangeleverd, dat hij omschreef als een symbolisch gebaar in plaats van een serieuze poging om vooruitgang te boeken.

Vraag naar wetgevende maatregelen

De minister zegt dat België aandringt op definitieve wetgevingskaders waarover de lidstaten formeel kunnen debatteren en stemmen. Hoewel hij erkent dat het voorstel van de Commissie een kleine stap in de goede richting is, zegt hij dat het niet volstaat om de EU haar geloofwaardigheid als geopolitieke speler in het Israëlisch‑Palestijnse conflict terug te geven.

Het juridische debat over sancties

Een belangrijk twistpunt betreft de juridische kwalificatie van deze maatregelen. De Commissie is vaag gebleven over de vraag of de voorstellen handelsbeperkingen zijn – waarvoor slechts een gekwalificeerde meerderheid nodig is – of internationale sancties, waarvoor volledige unanimiteit vereist is.

Prévot merkte op dat de specifieke bewoordingen strategisch zijn, omdat ze het goedkeuringsproces bepalen, en hij pleitte voor de invoering van op handel gebaseerde maatregelen.

Nationale strategie van België

In eigen land staat België op het punt om zijn eigen importverbod op producten uit illegale nederzettingen in te voeren. Prévot is echter van mening dat gecoördineerde actie binnen de Europese Unie een krachtiger resultaat zou opleveren en beloofde de volledige steun van België voor elk dergelijk collectief initiatief.

Hij betreurde het dat bepaalde lidstaten worden gehinderd door economische, historische of ideologische banden met Israël, waardoor het soort diplomatieke druk uitblijft dat in andere wereldwijde conflicten wel succesvol is geweest om gedrag te veranderen.

Hoge Vertegenwoordiger van de EU

Kaja Kallas, de Hoge Vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlands Beleid, gaf toe dat er nog steeds wrijving bestaat over de juridische grondslagen van deze mogelijke beperkingen.

Verwijzend naar de juridische experts van de Raad merkte ze op dat de huidige interpretatie de kwestie vooral als een handelskwestie beschouwt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief