In het kort

• De EU lanceert een uitgebreide strategie om een drugsmarkt van 31 miljard euro te ontmantelen.
• Wetshandhavers richten zich op de financiële basis en verbeteren de havenbeveiliging om flexibele smokkelnetwerken te blokkeren.
• Geïntegreerde gezondheidsdiensten combineren herstel en voorlichting om het aantal sterfgevallen door overdoses en de maatschappelijke kosten drastisch te verminderen.

De Europese Unie voert een uitgebreid nieuw kader in om een drugscrisis te bestrijden die wordt gekenmerkt door een geschatte jaarlijkse marktwaarde van 31 miljard euro en meer dan 7.600 sterfgevallen door overdoses per jaar. Met ongeveer 29 miljoen Europeanen die jaarlijks drugs gebruiken en meer dan 83 miljoen volwassenen die illegale middelen hebben geprobeerd, heeft de Europese Raad unaniem een strategie aangenomen om zowel de maatregelen op het gebied van volksgezondheid als de tactieken van de wetshandhaving grondig te herzien. Dat meldt Euronews.

Het veranderende drugslandschap

Het huidige landschap wordt gekenmerkt door de wendbaarheid van criminele netwerken en de verspreiding van zeer krachtige, vaak vervuilde middelen. Hoewel cannabis nog steeds de meest voorkomende drug is, vooral onder jongvolwassenen, neemt het cocaïnegebruik toe en komen synthetische drugs steeds vaker voor. Om dit tegen te gaan, richt de EU zich op de financiële basis van de drugshandel en verbiedt ze specifieke chemicaliën die worden gebruikt bij de productie van synthetische drugs.

Geavanceerde smokkel en lokale productie

Smokkeloperaties zijn geavanceerder geworden, waarbij drugshandelaren van grote knooppunten zoals Rotterdam en Antwerpen naar kleinere havens zijn verhuisd om ontdekking te voorkomen. Ze maken ook gebruik van kleinere, versnipperde zendingen om verliezen te minimaliseren. Tegelijkertijd ontwikkelt Europa zich tot een productiecentrum; autoriteiten hebben onlangs duizenden cannabisplantages en talloze laboratoria voor cocaïne en amfetaminen ontmanteld.

De crisis in de volksgezondheid

De gevolgen voor de gezondheid zijn ernstig: opioïden en nieuwe synthetische stoffen zoals nitazenen veroorzaken dodelijke vergiftigingen vanwege hun extreme potentie. De gezondheidszorg staat onder toenemende druk, wat blijkt uit een verviervoudiging van het aantal behandelingen voor ketamineverslaving in vijf jaar tijd. Deskundigen beklemtonen dat het integreren van herstel, onderwijs en werk in de behandeling niet alleen levens redt, maar ook de financiële lasten op de lange termijn voor de sociale zekerheid en de medische zorg vermindert.

De vijf pijlers van de EU-strategie

De nieuwe EU-strategie is gebaseerd op vijf hoofdpijlers:
1. Paraatheid: het versnellen van gegevensverzameling en grensoverschrijdende informatie-uitwisseling om proactief te zijn in plaats van reactief.
2. Preventie: Bewustmakingscampagnes uitbreiden en sociale ondersteuning bieden om verslaving te voorkomen.
3. Interne veiligheid: De havenbeveiliging versterken, postinspecties verbeteren via publiek-private samenwerkingen en productielaboratoria ontmantelen.
4. Schadebeperking: Maatregelen invoeren zoals medicijnen tegen overdoses en monitoring op stadsniveau om de meest kwetsbaren te beschermen.
5. Wereldwijde samenwerking: Samenwerkingsverbanden op het gebied van wetshandhaving met niet-EU-landen versterken om internationale toeleveringsketens te verstoren.

Op maat gemaakte nationale uitvoering

Voor de uitvoering van dit plan moeten lidstaten hun aanpak afstemmen op hun specifieke behoeften. Zo richten Nederland en België zich op de veerkracht van havens, terwijl Frankrijk, Italië en Duitsland prioriteit geven aan sociale zorg en preventie voor intraveneuze drugsgebruikers.

Ondersteuning door samenwerkende instanties

Ter ondersteuning van deze inspanningen zal het Europees Agentschap voor drugs (EUDA) evidence-based begeleiding en resultaatmetingen bieden. Deze samenwerking wordt versterkt door de inlichtingenverzameling van Europol en de focus van Frontex op het beveiligen van de buitengrenzen tegen drugshandel.

(mv)

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief