In het kort
- Hongarije heeft onder premier Péter Magyar de rechtsstaat snel verbeterd.
- Nieuwe maatregelen tegen corruptie zijn onder andere toetreding tot het Europees Openbaar Ministerie.
- Aanhoudende zorgen over de rechterlijke macht kunnen toekomstige EU-begrotingstoewijzingen in gevaar brengen.
Volgens een recente briefing van de Europese Commissie die vrijdag is gepubliceerd, heeft Hongarije een ingrijpende transformatie doorgemaakt op het gebied van de rechtsstaat sinds premier Péter Magyar aan de macht kwam. De EU noemt het snelle tempo van wetswijzigingen en structurele hervormingen ‘indrukwekkend’, wat een scherpe breuk betekent met de toestand van het juridische kader van het land van slechts een jaar geleden.
Belangrijke hervormingen
Een belangrijk hoogtepunt van deze transitie is de toezegging van Boedapest om zich aan te sluiten bij het Europees Openbaar Ministerie. Deze stap wordt gezien als een cruciale stap vooruit in de strijd tegen financiële misdrijven die de begroting van de Europese Unie aantasten. Verder merkte de Commissie een positieve ontwikkeling op in de werking van de Integriteitsautoriteit, de invoering van vermogensverklaringen en algemene strategieën tegen corruptie. In een directe ommezwaai ten opzichte van het eerdere beleid heeft de Hongaarse regering het Bureau voor Soevereiniteitsbescherming afgeschaft, een controversiële instantie die door Viktor Orbán was opgericht en die door de EU voor de rechter was gedaagd door de ingrijpende bewaking van burgers.
Resterende structurele uitdagingen
Ondanks deze eerste successen waarschuwt de Europese Commissie dat het herstel van het hele systeem tijd kost. EU-commissaris voor Justitie Michael McGrath en andere functionarissen maakten duidelijk dat diepgewortelde problemen niet zomaar meteen opgelost kunnen worden. Zo roept de procedure voor het kiezen van de procureur-generaal nog steeds zorgen op over mogelijke politieke bemoeienis met gerechtelijke procedures. Daarnaast wijst het rapport op aanhoudende problemen met de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, blijvende corruptiedreigingen en het feit dat bepaalde schendingen van EU-recht nog niet zijn opgelost.
Maatschappelijk middenveld en financiële gevolgen
Het document wijst er ook op dat het klimaat voor het maatschappelijk middenveld nog steeds belemmerd is, omdat kleine organisaties nog steeds worstelen met zware registratievereisten. Deze bevindingen zijn van groot belang voor de toekomst, aangezien de EU van plan is om in de begrotingscyclus 2028-2034 de koppeling tussen het naleven van de rechtsstaatbeginselen en de toewijzing van middelen aan te scherpen. Hoewel commissaris McGrath duidelijk maakte dat het rapport niet meteen tot een opschorting van betalingen leidt, kan het niet naleven van deze normen toekomstige financiële toewijzingen in gevaar brengen.
