In het kort

• Hittegolven zorgen voor gevaarlijke ozonconcentraties die de gezondheid van je luchtwegen bedreigen.
• Kwetsbare groepen moeten tussen 12.00 uur en 22.00 uur zware activiteiten in de buitenlucht vermijden.
• Op het platteland zijn de concentraties vaak hoger dan in de stad vanwege een complexe chemische paradox.

De Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (Ircel) heeft gewaarschuwd dat de ozonconcentraties hoog blijven door de huidige hittegolf. Op verschillende locaties hebben de ozonconcentraties de informatiedrempel van 180 microgram per kubieke meter al overschreden, een trend die naar verwachting tot en met zaterdag aanhoudt. Hoewel sommige gebieden zelfs de alarmdrempel van 240 microgram zouden kunnen benaderen, is de kans dat dit op grote schaal gebeurt klein.

Kwetsbare groepen lopen extra risico

Voor de meeste mensen vallen deze waarden misschien niet op. Maar mensen met ademhalingsproblemen, zoals mensen met COPD, lopen een groter risico. Luchtkwaliteitsexpert Frans Fierens legt uit dat ozon de longfunctie bij kwetsbare groepen nog verder kan beperken. Daarom wordt kinderen, ouderen en mensen met ademhalingsproblemen aangeraden om zware buitenactiviteiten te vermijden, vooral tussen 12.00 uur en 22.00 uur. Als de alarmdrempel lokaal wordt bereikt, wordt het grote publiek aangeraden om binnen te blijven, waar de ozonconcentraties aanzienlijk lager zijn.

In tegenstelling tot de smog die je in de winter of lente ziet – die vooral bestaat uit vastzittende fijnstofdeeltjes – is zomersmog het resultaat van een complex fotochemisch proces. Wanneer UV-straling en zonlicht een mengsel van organische verbindingen en stikstofoxiden opwarmen, uitstoot die meestal afkomstig is van industriële installaties en uitlaatgassen van voertuigen, ontstaat er ozon.

Paradox tussen stad en platteland

Interessant genoeg zijn de ozonconcentraties op het platteland vaak hoger dan in stedelijke gebieden. Deze paradox ontstaat doordat dezelfde verontreinigende stoffen die ozon vormen, ook de afbraak ervan bevorderen. In steden is dit afbraakproces sterker aanwezig.

Omdat de stoffen die ozon afbreken maar kort meegaan, komen ze niet ver terecht, waardoor de lucht op het platteland gevoeliger is voor ozonophoping. Deze complexiteit betekent ook dat simpele maatregelen, zoals het verlagen van de maximumsnelheid, ozonpieken niet zomaar kunnen wegwerken.

Verbeteringstrends op lange termijn

Ondanks deze huidige episodes is de totale frequentie van dagen met hoge ozonconcentraties in de regio afgenomen. Volgens Fierens zouden vergelijkbare weersomstandigheden twintig jaar geleden tot veel hogere vervuilingsniveaus hebben geleid.

Deze verbetering wordt toegeschreven aan strengere Europese regelgeving, de invoering van driewegkatalysatoren in auto’s en de overstap naar oplosmiddelvrije verf, die allemaal de uitstoot van stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen aanzienlijk hebben verlaagd.

(mv)

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief