In het kort

• Extreme hittegolven bedreigen Centraal-Europa met temperaturen tot 41 °C.
• Het gebrek aan een goed uitgebouwde koelinfrastructuur verhoogt het risico op sterfte.
• Betonnen stadswoningen houden de warmte vast, wat bewoners in gevaar brengt en de openbare diensten onder druk zet.

Midden-Europa staat voor een dreigende klimaatcrisis nu een intense hittegolf naar het oosten trekt, met temperaturen die naar verwachting 40 °C in Boedapest en 39 °C in Praag zullen bereiken. Deze cijfers betekenen een enorme stijging, zo’n 15 °C tot 17 °C boven de gebruikelijke gemiddelden voor juni. Dat meldt Euronews.

Soortgelijke extremen worden voorspeld voor Bratislava en de Donau-vlakte in Bulgarije, waar het kwik zou kunnen stijgen tot 41 °C. Een bijzonder gevaarlijk aspect van deze hittegolf is het veelvuldig voorkomen van „tropische nachten“, waarbij de temperatuur boven de 20 °C blijft. Hierdoor kan het menselijk lichaam ’s nachts niet herstellen, wat het risico op sterfte aanzienlijk verhoogt.

Regionale verschillen in aanpassing aan hitte

De regio is veel minder goed toegerust voor zulke extremen dan West-Europa. In Spanje heeft de regering bijvoorbeeld een uitgebreid netwerk van verkoelingscentra opgezet en de arbeidswetgeving aangepast om buitenwerkers te beschermen.

Ook Parijs heeft het stedelijk hitte-eilandeffect aangepakt door asfalt te vervangen door groen en meer dan 100.000 bomen te planten voor schaduw. Midden-Europa daarentegen mist deze systematische aanpassingen en heeft veel minder airco’s dan mediterrane landen.

Gevaar van thermische massa in stedelijke woningen

Structurele kwetsbaarheden maken het gevaar nog groter. Veel woonwijken bestaan uit vooroorlogse metselwerkgebouwen of betonnen blokken uit het communistische tijdperk die een hoge thermische massa hebben.

Deze gebouwen werken als warmteopslagplaatsen: ze nemen overdag warmte op en stralen die ’s nachts weer af naar binnen. Omdat deze gebouwen niet zijn ontworpen voor extreme hitte en vaak geen goede ventilatie hebben, kunnen bewoners – vooral die op de bovenste verdiepingen – hun woonruimtes op geen enkele manier koelen.

Systeemrisico’s voor infrastructuur en gezondheid

Het naderende weersfenomeen zal naar verwachting enorme druk uitoefenen op de gezondheidszorg en hulpdiensten in Tsjechië, Hongarije en Bulgarije. Ook de openbare infrastructuur loopt gevaar; scholen kunnen gedwongen worden te sluiten vanwege onveilige binnentemperaturen, net zoals onlangs in het Verenigd Koninkrijk is gebeurd.

Daarnaast krijgt de transportsector te maken met verstoringen, omdat stijgende temperaturen ervoor kunnen zorgen dat spoorrails kromtrekken, wat leidt tot snelheidsbeperkingen en storingen. Ook de landbouw en de bouw in de Donauregio zullen naar verwachting zwaar worden getroffen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief