In het kort

• Een slechte relatiekwaliteit leidt direct tot klinische depressie.
• Uit propensity score matching bleek dat problemen in de relatie een grotere risicofactor zijn dan individuele persoonlijkheidskenmerken.
• Interventies gericht op het koppel bieden de meest effectieve weg naar herstel bij psychische problemen die door de relatie worden veroorzaakt.

Emotioneel welzijn hangt vaak nauw samen met de kwaliteit van je romantische relatie. Positieve interacties en kleine gebaren van genegenheid kunnen een gevoel van euforie geven, terwijl chronische conflicten het bijna onmogelijk maken om een positieve kijk op het leven te behouden. Dat meldt Psychology Today.

Hoewel het verband tussen tevredenheid in de relatie en geluk intuïtief lijkt, is het wetenschappelijk lastig om een direct causaal verband aan te tonen, omdat mensen die van nature gelukkig zijn, misschien gewoon vaker gezonde banden aangaan.

Het ‘marital discord’-model

Om dit te onderzoeken, hebben onderzoekers van de Universiteit van Colorado in Boulder, onder leiding van Mark Whisman, het ‘marital discord’-model van depressie onder de loep genomen. Deze theorie suggereert dat een slechte relatiekwaliteit actief bijdraagt aan een verslechterende geestelijke gezondheid. Eerder onderzoek op dit gebied had vaak moeite om rekening te houden met verstorende variabelen, zoals persoonlijkheidskenmerken. Zo kan iemand met een hoge mate van neuroticisme bijvoorbeeld aanhoudende angst en verdriet ervaren, ongeacht het gedrag van zijn of haar partner, wat uiteindelijk de relatie kan ondermijnen, waardoor het onduidelijk wordt of de persoonlijkheidskenmerk of de relatieproblemen de depressie hebben veroorzaakt.

Oorzaak-gevolg-dilemma oplossen

Om dit ‘oorzaak-gevolg’-dilemma op te lossen, gebruikten de onderzoekers een techniek die ‘propensity score matching’ (PSM) heet. In plaats van te vertrouwen op standaard statistische aanpassingen, stelden ze twee verschillende groepen getrouwde stellen samen – de ene met relatieproblemen en de andere zonder – die vergelijkbare risicoprofielen hadden. Deze profielen omvatten factoren als optimisme, persoonlijkheidskenmerken en eerdere depressies. Door deze op elkaar afgestemde groepen te vergelijken, kon het team vaststellen of relatieproblemen op zichzelf de kans op een depressie vergrootten.

Onderzoeksmethodologie en demografische gegevens

Het onderzoek analyseerde een diverse groep van meer dan 4.600 volwassenen, voornamelijk eind zestigers, gedurende een periode van twee jaar. De kwaliteit van de relatie werd gemeten aan de hand van zes specifieke maatstaven, gericht op zowel positieve steun als negatieve kritiek. Deelnemers werden ook gescreend op chronische aandoeningen en klinische ernstige depressieve episodes, gedefinieerd als ten minste twee weken aanhoudende somberheid en bijbehorende symptomen.

Bevestiging van de risicofactoren

De resultaten bevestigden het model van huwelijksproblemen. Zelfs als er rekening werd gehouden met individuele kenmerken, bleken mensen in problematische relaties vatbaarder voor het ontwikkelen van een depressie.

Dit wijst erop dat de disfunctionele relatie zelf een primaire risicofactor is, en niet alleen de inherente eigenschappen van de betrokken personen.

Implicaties voor de behandeling van psychische problemen

Deze conclusies suggereren dat het onvoldoende kan zijn om depressie uitsluitend te behandelen als een individuele innerlijke worsteling. Voor iemand wiens geestelijke gezondheid achteruitgaat door een mislukkende relatie, is een interventie gericht op het koppel vaak de meest effectieve oplossing. Als een partner echter therapie weigert, kan interpersoonlijke psychotherapie de persoon helpen om met relatiegerelateerde problemen om te gaan.

Uiteindelijk zorgt het besef dat geestelijke gezondheid diep verankerd is in de context van iemands primaire relatie voor een gerichtere behandeling en een duidelijker pad naar emotioneel herstel voor beide partners.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief