In het kort
- IJsland stemt op 29 augustus over de hervatting van de EU-toetredingsonderhandelingen.
- Geopolitieke instabiliteit en inflatie zorgen voor hernieuwde interesse in toetreding tot de EU.
- Visserij- en landbouwakkoorden blijven de grootste obstakels voor volledige toetreding.
Op 29 augustus houdt IJsland een volksstemming om te bepalen of het land de toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie moet hervatten. Het IJslandse parlement heeft dit initiatief goedgekeurd, volgens een strategische tweefasenaanpak die door de regering is voorgesteld. Mocht de eerste stemming uitvallen in het voordeel van het hervatten van de onderhandelingen, dan is er een volgend referendum nodig om de specifieke toetredingsvoorwaarden definitief vast te stellen en goed te keuren. Dat meldt NOS.
Redenen voor interesse in de EU
De wens om weer aansluiting te zoeken bij de EU is vooral weer opgekomen door het conflict in Oekraïne en de stijgende kosten van levensonderhoud. Dit is een verschuiving ten opzichte van 2013, toen een regering die gekenmerkt werd door euroscepticisme eerdere toetredingsgesprekken stopzette.
Als de kiezers het voorstel in augustus afwijzen, heeft de regering aangegeven dat de onderhandelingen voor onbepaalde tijd opgeschort blijven.
Landbouw en visserij vormen struikelblokken voor IJsland
Volgens Olafur Thordur Hardarson, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van IJsland, is het gefaseerde proces gunstig omdat veel burgers nog twijfelen over toetreding tot de EU.
Ondertussen sprak minister van Buitenlandse Zaken Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir haar optimisme uit dat het land mogelijk in 2028 zou kunnen toetreden, hoewel ze verwacht dat overeenkomsten over landbouw en visserij de grootste uitdagingen zullen vormen.
Vrij reizen tussen IJsland en EU via Schengenakkoord
Zelfs zonder volledig lidmaatschap onderhoudt IJsland nauwe banden met de Unie.
Dit blijkt bijvoorbeeld uit de deelname aan het Schengengebied, dat het vrije verkeer van personen vergemakkelijkt door grenscontroles tussen IJsland en EU-lidstaten af te schaffen.
