In het kort

• Indonesië wil de laatste wilde Borneose neushoorn vangen voor een cruciaal IVF-programma.
• Wetenschappers zijn van plan eicellen van de Borneose neushoorn te bevruchten met sperma van de Sumatraanse neushoorn om totale uitsterving te voorkomen.
• Strenge nieuwe veiligheidsprotocollen moeten een einde maken aan een reeks mislukte verplaatsingspogingen met dodelijke afloop.

In een wanhopige poging om totale uitsterving te voorkomen, probeert de Indonesische regering de laatste wilde Borneose neushoorn te vangen voor een in-vitrofertilisatieprogramma (IVF).

Van deze specifieke ondersoort van de Sumatraanse neushoorn zijn nog maar twee vrouwtjes bekend: Pahu, die in het Kelian-reservaat woont, en Pari, die nog in het wild leeft in het regentschap Kutai Kartanegara.

Zoektocht naar een geschikte donor

Omdat Pahu ongeveer 40 jaar oud is en aan meerdere gezondheidsproblemen lijdt, zijn eerdere pogingen om haar eicellen te oogsten mislukt. Daarom hebben natuurbeschermers hun hoop gevestigd op Pari, die er op beelden van cameravallen jonger uitziet.

Om een veilige vangst te garanderen, hebben experts maandenlang voorbereidingen getroffen, waaronder het plaatsen van kuilvallen en het houden van proefvangsten met runderen van ongeveer dezelfde grootte als de neushoorn.

Eerdere mislukkingen overwinnen

Het verplaatsen van deze dieren is notoir gevaarlijk, en Indonesië heeft een geschiedenis van dergelijke missies die in een tragedie eindigden. In 2016 stierf een Sumatraanse neushoorn na een verplaatsing als gevolg van een oude verwonding door stroperij, en vorig jaar kwam een Javaanse neushoorn kort na een baanbrekende verplaatsingspoging om het leven.

Om dit soort uitkomsten te voorkomen, verklaarde Ari Wibawanto, hoofd van het provinciale natuurbeschermingsagentschap van Oost-Kalimantan, dat de procedures grondig zijn aangescherpt om technische fouten en stress bij de dieren tot een minimum te beperken.

De IVF- en kloonstrategie

Zodra Pari is gevangen, wordt ze per vliegtuig naar een observatiecentrum gebracht voor het afnemen van eicellen. Experts denken dat natuurlijke paring tussen Borneose en Sumatraanse neushoorns onhaalbaar is vanwege het verschil in grootte tussen de twee.

In plaats daarvan is het plan om Borneose eicellen in het lab te bevruchten met Sumatraans sperma, waarbij mogelijk een draagmoeder wordt ingezet om een veilige zwangerschap te garanderen. Daarnaast onderzoekt het bureau de mogelijkheden van klonen door speeksel- en huidmonsters te verzamelen.

Wereldwijde race tegen de klok

Dit initiatief komt op een cruciaal moment, aangezien de International Rhino Foundation meldt dat er nog minder dan 50 Javaanse en Sumatraanse neushoorns in het wild leven, allemaal in Indonesië.

Het project wordt gesterkt door recent internationaal succes, met name een doorbraak in 2024 in Duitsland, waar wetenschappers met succes IVF hebben uitgevoerd bij een zuidelijke witte neushoorn.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief