In het kort

• Inheemse migranten uit Chiapas worden in Amerikaanse hechtenis geconfronteerd met onevenredig veel geweld en profilering.
• Systematische barrières verhinderen dat gemarginaliseerde families verantwoording kunnen afdwingen voor sterfgevallen onder migranten.
• Mexico onderneemt internationale juridische stappen om deze mensenrechtenschendingen te bestrijden.

In een schemerige kamer in de verarmde staat Chiapas, Mexico, hebben Miguel en Rosa Hernández een klein altaar voor hun enige zoon, Alfredo. De ruimte is kaal, alleen verlicht door een flikkerende kaars die licht werpt op een ingelijste foto van de jongeman.

Gedreven door de extreme armoede onder de inheemse bevolking in het zuiden van Mexico was Alfredo twee jaar eerder naar de Verenigde Staten geëmigreerd op zoek naar werk. Dat beschrijft de NOS.

Groeiende angst voor Amerikaanse immigratiedienst

Als tuinman en bouwvakker hield Alfredo aanvankelijk een hoopvol contact met zijn ouders. Miguel, die de inheemse Tzotzil-taal spreekt in plaats van Spaans, herinnert zich hun dagelijkse telefoontjes en de kleine bedragen die zijn zoon naar huis wist te sturen.

Een jaar geleden veranderde de sfeer echter. Toen werd Alfredo steeds banger voor de Amerikaanse immigratiedienst (ICE). Hij sloeg af en toe zijn werk over om niet ontdekt te worden. De dagelijkse communicatie stopte uiteindelijk. De familie kreeg later het verpletterende nieuws dat Alfredo onder verdachte omstandigheden was overleden, mogelijk tijdens een confrontatie met de immigratiediensten.

Strijd om verantwoording

Voor gemarginaliseerde gezinnen zoals de Hernándezs is het bijna onmogelijk om verantwoording te eisen voor sterfgevallen op Amerikaans grondgebied vanwege taalbarrières, financiële moeilijkheden en geografische isolatie. Alfredo’s lichaam werd weken na zijn dood zonder uitgebreide autopsie teruggestuurd naar Mexico. Zijn ouders beweren dat het lichaam sporen van breuken en ernstige kneuzingen vertoonde.

Deze tragedie weerspiegelt een bredere diplomatieke breuk tussen Mexico en de VS over de behandeling van gedetineerden. Sinds het begin van de regering-Trump zijn minstens 48 migranten overleden in ICE-hechtenis, waaronder 16 Mexicanen. Amerikaanse functionarissen schrijven deze sterfgevallen vaak toe aan zelfmoord of medische fouten. Mexicaanse autoriteiten vermoeden dat er sprake is van structureel geweld. In reactie hierop heeft president Claudia Sheinbaum aangegeven dat Mexico juridische stappen onderneemt via een collectieve rechtszaak in Californië en via internationale organisaties.

Mogelijke rol van raciale profilering

Tonatiuh Guillén López, een voormalig hooggeplaatst migratieambtenaar en nu onderzoeker aan de UNAM, signaleert een verontrustend patroon. Een onevenredig groot aantal Mexicaanse sterfgevallen in ICE-hechtenis betreft mensen uit Chiapas, ondanks dat zij slechts een klein percentage van de totale migrantenpopulatie uitmaken.

Hij stelt dat dit het gevolg is van zowel fysieke als culturele raciale profilering. Hierbij zijn degenen die geen Engels of Spaans spreken het doelwit van bijzondere agressie.

Erfenis van verdriet

Zonder antwoorden of juridische mogelijkheden zitten Miguel en Rosa gevangen in hun verdriet. De enige overblijfselen van het leven van hun zoon zijn een stapel oude kleren en het altaar waar Rosa nog steeds kaarsjes brandt.

Voor de diepbedroefde ouders is de hoop op gerechtigheid vervangen door een verpletterende stilte van de autoriteiten.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief