In het kort

• Andy Burnham geeft voorrang aan binnenlandse hervormingen boven onmiddellijke integratie in de EU.
• Wereldwijde instabiliteit drijft het VK en de EU naar pragmatische economische banden.
• Strategische afstemming op veiligheidsgebied versterkt de invloed van het VK binnen de NAVO.

De eerste periode van Andy Burnhams premierschap stond in het teken van een sterke nadruk op binnenlandse zaken, met aandacht voor het aan banden leggen van gok- en vapenwinkels en het aanpakken van dakloosheid. Door deze binnenlandse prioriteit weten EU-functionarissen nog niet precies wat zijn specifieke doelstellingen zijn voor de relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU, ondanks dat hij zich in het verleden altijd pro-Europees heeft opgesteld. Omdat hij aan de macht is gekomen in een regio waar de Brexit-sentimenten sterk zijn, heeft Burnham zijn toon over de EU moeten matigen, waardoor hij zich mogelijk minder uitgesproken toont over Europese integratie dan zijn voorganger, Keir Starmer. Dat meldt Euronews.

Belangrijke akkoorden met EU liggen stil

Toch verwachten diplomaten dat de nieuwe regering het doel zal nastreven om het VK weer in de kern van Europa te integreren door de economische en politieke banden te herstellen. Verschillende belangrijke overeenkomsten – zoals die over de interne elektriciteitsmarkt en handelsbarrières in de landbouw – zijn vastgelopen door het aftreden van Starmer. Er heerst nu veel optimisme in Brussel dat deze akkoorden binnenkort worden afgerond, zeker gezien de huidige wereldwijde situatie. Het onvoorspelbare handelsbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump heeft de drang voor het VK en de EU vergroot om een pragmatischer en stabieler partnerschap op te bouwen.

Strategische onderhandelingen en binnenlandse prioriteiten

Hamish Falconer, de hoofdonderhandelaar voor het VK, heeft al laten doorschemeren dat er een ambitieuzer samenwerkingskader komt dan eerder werd verwacht. Nu Ierland het voorzitterschap van de EU-Raad bekleedt, is er een strategische kans om deze gesprekken nog voor 2027 te versnellen. Hoewel het VK graag de productiviteitsverliezen en exportdalingen als gevolg van de Brexit – geschat op een daling van 4 procent tot 6 procent van het bbp – wil terugdraaien, verschilt de aanpak van Burnham van die van Starmer. In plaats van de Brexit te zien als het belangrijkste obstakel voor groei, geeft Burnham prioriteit aan binnenlandse decentralisatie en de herstructurering van de interne machtsverhoudingen.

Soevereiniteit en industriële afstemming

Interessant genoeg sluit Burnhams interesse in „soevereine capaciteiten“ aan bij een groeiende trend in Europa naar nationale economische zeggenschap. Deze gedeelde visie zou de toetreding van het VK tot de industriële strategie „Made in Europe“ kunnen vergemakkelijken, een project dat door Frankrijk wordt gepromoot om de productie van essentiële goederen te lokaliseren. Bovendien lijkt Burnham zich te houden aan de beperkingen uit het verkiezingsprogramma van 2024, wat betekent dat hij geen hertoetreding tot de douane-unie, de interne markt of de zone van vrij verkeer zal nastreven. Dit standpunt zou de spanningen in Brussel juist kunnen verminderen, omdat het het ‘cherry-picking’ van voordelen voorkomt dat eerdere onderhandelingen zo bemoeilijkte.

Wrijving rond mobiliteit en migratie

Er blijft echter nog steeds flinke wrijving bestaan rond de mobiliteit van jongeren en onderwijs. De EU wil veel visa voor jongeren en gelijke collegegeldtarieven voor EU-studenten aan Britse universiteiten. Het VK daarentegen heeft veel lagere visumlimieten voorgesteld en moet zijn universiteiten, die het financieel moeilijk hebben, beschermen tegen het verlies van collegegeldinkomsten. Politiek gezien zou elke stap in de richting van versoepeling van de migratie door rechts als wapen kunnen worden ingezet, vooral nu Reform UK nog steeds goed scoort in de peilingen. Burnham moet een manier vinden om deze concessies te presenteren als iets goeds voor gemarginaliseerde Britse gemeenschappen, om een politieke terugslag te voorkomen.

Veiligheid, defensie en toekomstige onzekerheid

Naast handel staan veiligheid en defensie centraal in de reset. Burnham is van plan de „Europese pijler“ van de NAVO te versterken en de trilaterale samenwerking tussen het VK, Frankrijk en Duitsland nieuw leven in te blazen. Door gebruik te maken van zijn status als kernmacht kan het VK meer invloed krijgen. Er is ook hoop om weer toe te treden tot het SAFE-instrument voor militaire aankopen, wat de veiligheidsdoelen zou afstemmen op de industrialisatieplannen van de regering. Hoewel de toewijding aan Oekraïne standvastig blijft, blijft de toekomst van deze veiligheidssamenwerking onzeker, vooral gezien de mogelijke politieke verschuivingen in Frankrijk tegen 2027.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief