In het kort

• Sociale media verdraaien de werkelijkheid door zeldzame gebeurtenissen alledaags te laten lijken.
• Individueel bewustzijn blijft de enige verdediging tegen deze inherente cognitieve vertekening.

Een onderzoek van Virginia Tech suggereert dat sociale media onze perceptie van de werkelijkheid vervormen door ongewone gebeurtenissen alledaags te laten lijken. Omdat mensen van nature aangetrokken worden door spannende activiteiten, worden platforms overspoeld met posts over exotische vakanties of gewaagde stunts.

Dit zorgt voor wat onderzoekers Alice Jang en Viswanath Venkatesh ‘rareness bias diffusion’ noemen: een fenomeen waarbij het op grote schaal delen van unieke ervaringen ervoor zorgt dat kijkers denken dat zulke gebeurtenissen veel vaker voorkomen dan in werkelijkheid het geval is.

Invloed op je zelfbeeld

Door dit vertekende beeld voelen gebruikers zich vaak ontoereikend. Jang merkt op dat terwijl je je tijd besteedt aan alledaagse klusjes, je een constante stroom van spannende dingen van anderen ziet en daaruit concludeert dat je eigen leven saai is.

In werkelijkheid leiden de meeste mensen een alledaags leven, maar kiezen ze ervoor om alleen hun meest bijzondere momenten vast te leggen en te delen.

Psychologie achter het onderzoek

Het onderzoek, dat uitgebreid wordt beschreven in MIS Quarterly, stelt dat deze vertekening niet alleen het gevolg is van algoritmen van de platforms. Het wordt juist aangedreven door fundamentele menselijke psychologische vooroordelen en een verlangen naar afwisseling.

Om dit te testen, voerden de onderzoekers zes experimenten uit, waaronder een met een fictieve stad die werd aangevallen door monsters. Ze ontdekten dat deelnemers het meest geneigd waren om de zeldzaamste scenario’s die ze tegenkwamen te delen, wat bevestigt dat uniekheid de betrokkenheid stimuleert.

Strategieën voor mentale veerkracht

Venkatesh stelt dat bewustzijn de beste verdediging is tegen deze psychologische valkuil. Door te beseffen dat feeds op sociale media in wezen ‘hoogtepunten’ zijn in plaats van een nauwkeurige weerspiegeling van het dagelijks leven, kun je de negatieve emotionele impact van deze vergelijkingen verminderen.

Omdat de platforms deze fundamentele menselijke neiging niet kunnen verhelpen, ligt de verantwoordelijkheid uiteindelijk bij jou om de authenticiteit van de content die je consumeert kritisch in twijfel te trekken.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief