In het kort

• Russische troepen hebben Oekraïense gevangenen systematisch gemarteld en seksueel misbruikt.
• Gegevens van de VN bevestigen wijdverbreide wreedheden in honderden detentiecentra.
• Oekraïne eist dat er internationaal verantwoording wordt afgelegd voor deze gedocumenteerde oorlogsmisdaden.

Tijdens een recente informele zitting van de VN-Veiligheidsraad hebben Oekraïense autoriteiten en voormalige gevangenen bewijs gepresenteerd van wijdverbreide, georganiseerde wreedheden door Russische troepen tegen krijgsgevangenen en burgers. Uit getuigenissen bleek een regime van systematische wreedheid met elektrische schokken, zware mishandeling en seksueel geweld. Terwijl Rusland deze beschuldigingen afdeed als een gecoördineerde desinformatiecampagne – en tegenwierp dat zijn eigen soldaten in Oekraïne met soortgelijk misbruik te maken hadden – leverden VN-functionarissen gegevens die de Oekraïense verhalen ondersteunden. Dat meldt TVP World.

Persoonlijke verhalen over vernedering

Een voormalige soldaat, Khuan Alberto Levya Garsiya, beschreef zijn 1.183 dagen gevangenschap als een periode van totale mentale en fysieke vernedering. Hij vertelde gedetailleerd over een routine van dagelijkse mishandelingen, gedwongen lichaamsbeweging bij temperaturen onder het vriespunt en seksuele vernederingen die bedoeld waren om de menselijke geest te breken. Garsiya merkte op dat hij door zijn Latijns-Amerikaanse afkomst een specifiek doelwit was voor bewakers, die hem ten onrechte bestempelden als een Amerikaanse spion. Hij vertelde verder dat veel gevangenen leden onder honger en dysenterie in overvolle barakken, en merkte op dat verschillende van zijn medegevangenen stierven aan hun verwondingen.

Detentiecycli en vermiste personen

Andere slachtoffers deelden verhalen over willekeurige detentie en ontheemding. Leniie Umerova, een Krim-Tataarse activiste, vertelde dat ze door zeven verschillende faciliteiten werd gesleept in wat ze omschreef als een cyclus van onderdrukking, nadat ze had geprobeerd haar zieke vader te bezoeken. Ondertussen verklaarde Oleg Gushin van het Oekraïense Coördinatiecentrum voor de Behandeling van Krijgsgevangenen dat de regering meer dan 300 detentiecentra heeft gelokaliseerd. Hoewel 9.000 mensen via ruilacties zijn bevrijd, zitten er nog duizenden in Russische handen.

VN-bevindingen over systematisch misbruik

De adjunct-secretaris-generaal voor Mensenrechten van de VN, Claudia Fuentes Julio, bevestigde dat uit monitoring blijkt dat er sprake is van een aanhoudend patroon van systematische mishandeling en seksueel geweld door Russische autoriteiten. Volgens gegevens van het OHCHR zijn 129 Oekraïense krijgsgevangenen kort na hun gevangenneming geëxecuteerd, en zijn er nog eens 48 overleden door medische verwaarlozing of marteling. De bevindingen zijn schokkend: meer dan 95 procent van de ondervraagde Oekraïense gevangenen meldde mishandeling, waarbij meer dan de helft te maken kreeg met ernstig seksueel geweld, waaronder groepsverkrachting en genitale marteling.

Vergelijkingen en oproepen tot verantwoording

Hoewel de VN erkende dat sommige Russische en buitenlandse staatsburgers die door Oekraïne werden vastgehouden ook melding maakten van misbruik – vooral in de beginfase van hun gevangenschap – benadrukte Fuentes Julio dat de omvang en aard van zulke incidenten fundamenteel verschilden van de systematische wreedheden die in Russische detentiecentra zijn gedocumenteerd. Als reactie op deze bevindingen drong de Oekraïense diplomaat Volodymyr Pavlichenko er bij de internationale gemeenschap op aan om Rusland ter verantwoording te roepen door middel van meer internationale druk.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief