In het kort
- Hongarije heeft een noodlening voor Oekraïne en nieuwe sancties tegen Rusland tegengehouden door een ruzie over toegang tot de Russische oliepijpleiding.
- Hongarije zegt dat Oekraïne de Druzhba-pijpleiding expres heeft beschadigd, terwijl Oekraïne zegt dat het door een Russische drone-aanval is gebeurd.
- De EU zit in de knoop omdat Hongarije’s acties de spanningen binnen de EU laten zien en vragen oproepen over hoe beslissingen worden genomen.
De Europese Unie staat onder druk door een diplomatiek conflict tussen Hongarije en Oekraïne. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Péter Szijjártó, gebruikte zijn vetorecht om een noodlening voor Oekraïne en nieuwe sancties tegen Rusland tegen te houden. Dit leidde tot frustratie bij lidstaten die Oekraïne steunen en zette de EU in een impasse, zo meldt EuroNews.
Geschil over pijpleiding
De ruzie draait om de Druzhba-pijpleiding, die goedkopere Russische olie naar Hongarije vervoert. Hongarije beschuldigt Oekraïne ervan de olievoorziening om politieke redenen te verstoren en verwijst naar een incident in januari, toen een Russische drone de pijpleiding beschadigde. Oekraïne wijst erop dat de situatie complex is en heeft herhaaldelijk geprobeerd de pijpleiding te repareren. Luxemburg stelde voor om gezamenlijke inspecteurs uit Hongarije en Slowakije te sturen om de schade te beoordelen. Hoewel Oekraïne instemde met een inspectie, bekritiseerde Szijjártó zijn Oekraïense collega voor wat hij “verward gemompel” noemde.
Oplopende spanningen en EU-impasse
Szijjártó beschuldigde de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken van liegen over de oorzaak van de explosie. Oekraïne blijft volhouden dat een Russische drone de schade veroorzaakte en presenteerde satellietbeelden als bewijs. Daarnaast bekritiseerde Szijjártó Kaja Kallas van de EU omdat hij niet direct met zijn Oekraïense collega mocht spreken. Hongarije liet weten het veto te handhaven totdat de olietoevoer hersteld is, waardoor de plannen van de EU om Oekraïne financieel te steunen en Rusland te straffen, vastlopen.
Slowakije sloot zich aan bij Hongarije door Oekraïne te veroordelen en kondigde aan de noodstroomvoorziening aan Oekraïne stop te zetten. Binnen de EU groeit de bezorgdheid over het besluitvormingsproces, met voorstellen om gekwalificeerde meerderheidsstemming te overwegen of artikel 7 van de EU-verdragen in te roepen, waarmee het stemrecht van een lidstaat kan worden geschorst.
Politieke belangen en binnenlandse druk
Het conflict wordt mede beïnvloed door de binnenlandse politiek van Hongarije. Premier Viktor Orbán gebruikt de controverse rond de pijpleiding om zijn nationalistische verhaal te versterken, de Oekraïense president Volodymyr Zelensky als corrupt af te schilderen en Brussel te beschuldigen van samenzwering met zijn oppositie.
Raadsvoorzitter António Costa waarschuwde Hongarije dat zijn acties het beginsel van loyale samenwerking binnen de EU in gevaar brengen. Ook de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken uitte zijn frustratie over het herhaaldelijke gebruik van vetorechten door Hongarije en pleitte voor herziening van het besluitvormingsproces.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, benadrukte dat Brussel een manier zal vinden om zowel het sanctiepakket tegen Rusland als de noodlening voor Oekraïne erdoor te krijgen, ondanks de tegenwerking van Hongarije. De komende weken zullen cruciaal zijn om een compromis te vinden en verdere escalatie binnen de EU te voorkomen. (fc)