In het kort
- Paus Leo XIV heeft de Toren van Jezus Christus ingezegend nu de Sagrada Família bijna af is.
- Moderne technologie versnelt de bouw, maar zorgt tegelijk voor discussie over Gaudí’s oorspronkelijke organische visie.
- Critici vinden dat commerciële belangen en wiskundige precisie de mystieke essentie van de basiliek aantasten.
De Toren van Jezus Christus is in Barcelona officieel gezegend door paus Leo XIV, een belangrijke stap in de bouw van de Sagrada Família. De gebeurtenis valt samen met 100 jaar sinds het overlijden van Antoni Gaudí. Met de plaatsing van het kruis boven op de toren komt het project, na meer dan 125 jaar werken, dichter bij voltooiing. Tegelijk zorgt die vooruitgang voor discussie: sommigen vragen zich af of het eindresultaat nog wel trouw blijft aan Gaudí’s oorspronkelijke visie. Dat meldt NOS.
Sagrada Família blijft gebouwd op Gaudí’s oorspronkelijke ontwerpen
De bouw van de kathedraal begon in 1882 onder leiding van Francisco de Paula del Villar, maar een jaar later nam Antoni Gaudí het project over. Hij werkte er tot zijn dood in 1926 aan en wijdde er het grootste deel van zijn leven aan. Volgens kunsthistorica en architecte Carolina García-Estévez was Gaudí sterk geïnspireerd door de natuur. Hij gebruikte praktische, tastbare technieken om vormen te creëren die lijken op organische structuren.
Toen Gaudí stierf, was slechts ongeveer een kwart van de basiliek af. Latere architecten werkten verder op basis van zijn schetsen en aantekeningen en maken vandaag ook gebruik van moderne technologie die toen nog niet bestond. Jordi Barbany, wiens familie al generaties lang meewerkt aan de bouw via hun steenhouwerij, zegt dat Gaudí die technologische evolutie eigenlijk al had voorzien in zijn aanpak. Volgens hem is het werk veranderd door machines, maar blijft menselijke afwerking cruciaal: machines doen het grove werk, terwijl vakmensen de details afwerken.
Kritiek op moderne afwerking Sagrada Família
Toch vindt García-Estévez dat de mystieke uitstraling van Gaudí’s werk langzaam verdwijnt. Ze zegt dat de nieuwe delen vooral op wiskundige berekeningen gebaseerd zijn, terwijl Gaudí zelf meer werkte met organische vormen en natuurlijke verhoudingen. Volgens haar wordt de bouw ook versneld door financiële motieven, omdat een afgewerkte basiliek meer toeristen en hogere ticketprijzen kan aantrekken.
Ze ziet de afwerking zelfs als een gemiste kans en vindt dat de plek beter deels open had kunnen blijven als openbaar plein. Vooral de geplande lift naar het hoogste kruis krijgt kritiek: volgens haar hoort zo’n symbool van buitenaf bewonderd te worden, niet van binnenuit bezocht. Voor haar ligt de kracht van architectuur juist in het onafgewerkte en het open karakter.
Gaudí koos bewust voor een lang bouwproces
Barbany ziet de ontwikkeling van het gebouw juist als een teken van maatschappelijke vooruitgang. Volgens hem doen de nieuwe bouwtechnieken niets af aan de waarde van het meesterwerk. Hij stelt dat Antoni Gaudí bewust niet koos om de bouw te versnellen, ook al had hij daar misschien de mogelijkheden voor. Daarmee zou hij hebben laten zien dat het project nooit bedoeld was om snel af te ronden, maar om over een lange periode te groeien.
