In het kort

• Extreme hittegolven zetten de Europese elektriciteitsnetten onder druk en verstoren essentiële openbare diensten.
• Het toegenomen gebruik van airconditioning zorgt voor een gevaarlijke vicieuze cirkel van hogere uitstoot en opwarming.
• Pieken in de vraag naar stroom vormen een bedreiging voor de infrastructuur, met het risico op grootschalige stroomuitval en ernstige economische verliezen.

Het Europese elektriciteitsnet staat onder zware druk nu het continent zijn derde hittegolf van het seizoen doormaakt. Nu de temperaturen in het Middellandse Zeegebied naar verwachting zullen oplopen tot 43 °C en West-Europa mogelijk recordtemperaturen te wachten staan, zijn verschillende landen in hoogste staat van paraatheid. Dat meldt Euronews.

In Frankrijk geldt voor de meeste departementen een rood alarm, waarbij de autoriteiten de burgers adviseren waakzaam te blijven en blootstelling aan de zon te vermijden. Ook in het Verenigd Koninkrijk worden in het zuiden maximumtemperaturen van 38 °C verwacht, in combinatie met tropische nachten waarin de temperatuur boven de 20 °C blijft. In andere landen, zoals Zwitserland, Spanje, Portugal en Duitsland, worden dagelijkse activiteiten verstoord door de extreme hitte.

Maatschappelijke verstoringen en openbare veiligheid

De hitte heeft al voor flinke maatschappelijke verstoringen gezorgd. Veel scholen zijn gedwongen te sluiten en grote steden als Brussel en Parijs hebben het treinverkeer teruggeschroefd om storingen aan het materieel te voorkomen. Zelfs culturele evenementen zijn getroffen; zo was het openbaar drinken van alcohol verboden tijdens de Fête de la Musique in Parijs om uitdroging onder de bezoekers te voorkomen.

Naast de directe zorgen over gezondheid en logistiek vormt de temperatuurstijging een groot risico voor de elektriciteitsinfrastructuur. Het Internationaal Energieagentschap heeft opgemerkt dat naarmate de wereldwijde temperaturen stijgen, de afhankelijkheid van koelsystemen – die in 2022 goed waren voor ongeveer zeven procent van het wereldwijde stroomverbruik – toeneemt. Dit zorgt voor een gevaarlijke vicieuze cirkel: meer gebruik van airco leidt tot meer uitstoot van broeikasgassen, waardoor de opwarming van de aarde nog verder toeneemt. De gevolgen zijn duidelijk zichtbaar in Frankrijk, waar tijdens een recente hittegolf in de vroege zomer de stroomverbruikspieken ’s avonds 25 procent boven het normale niveau uitkwamen, ondanks het feit dat er in het land relatief weinig airco’s zijn.

Nationale kwetsbaarheden in de vraag naar stroom

Gegevens van Compare the Market, dat het elektriciteitsverbruik in 85 landen heeft onderzocht, laten zien welke landen het meest kwetsbaar zijn voor deze pieken. Griekenland staat in dit opzicht wereldwijd bovenaan: tijdens de grootste hitte stijgt de vraag naar stroom daar met 38,62 procent, wat neerkomt op meer dan 143 kWh per persoon per maand. Andere zwaar getroffen regio’s zijn onder meer Montenegro, Turkije, Kroatië, Italië en Spanje.

Als de vraag naar energie de capaciteit van het elektriciteitsnet of de opwekkingslimieten overschrijdt, kan de daaruit voortvloeiende daling van de elektriciteitsfrequentie leiden tot grootschalige stroomuitval. Uit analyse van de gegevens over stroomuitval blijkt dat Hongarije met 2,92 uur de langste gemiddelde jaarlijkse stroomuitval kent, gevolgd door Slovenië en Griekenland. Hoewel de stroomuitval in Italië gemiddeld korter is dan in Griekenland, zorgt de grote bevolking van het land ervoor dat het de hoogste totale economische kosten per huishouden lijdt als gevolg van deze storingen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief