In het kort
- Duizenden Nederlanders omzeilen hun dokter om via illegale kanalen afslankmiddelen te kopen.
- Ongereguleerde medicijnen brengen levensgevaarlijke risico’s met zich mee door verontreiniging en verkeerde doseringen.
- Medische professionals waarschuwen dat de gezondheidseffecten op de lange termijn gevaarlijk onbekend blijven.
De Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugdzorg (IGJ) slaat alarm over de illegale handel in afslankmiddelen in Nederland.
Hoewel medicijnen als Ozempic en Mounjaro bedoeld zijn om de eetlust te verminderen en via injecties te helpen bij het afvallen, heb je hiervoor een recept van een arts nodig. Toch omzeilt een groot aantal mensen de medische professionals om aan deze middelen te komen.
Opkomst van de grijze markt
Uit onderzoek van RTL Nieuws blijkt dat honderdduizenden Nederlanders deze medicijnen hebben gebruikt, een aantal dat veel hoger ligt dan uit de officiële apotheekgegevens blijkt. Ongeveer een derde van deze gebruikers haalt zijn voorraad via niet-traditionele kanalen.
Dit varieert van onlineklinieken op de ‘grijze markt’ die oppervlakkige vragenlijsten gebruiken tot volledig ongereguleerde bronnen, zoals sociale mediaplatforms als Instagram en Facebook, WhatsApp-groepen, buitenlandse apotheken of zelfs het lenen van doses van familieleden. In sommige gevallen worden transacties informeel afgehandeld via Tikkie-betalingen.
Redenen om artsen te omzeilen
De redenen om huisartsen te vermijden lopen uiteen. Sommigen zijn bang dat ze de medicijnen niet krijgen omdat ze niet voldoen aan de strenge medische criteria voor obesitas.
Anderen geven aan zich te schamen omdat ze er niet in slagen om alleen door hun levensstijl aan te passen af te vallen. Daarnaast vinden sommige gebruikers het officiële medische proces te traag en zoeken ze online naar snellere alternatieven.
Belangrijke gezondheidswaarschuwingen
Medische autoriteiten waarschuwen dat deze alternatieve wegen uiterst gevaarlijk zijn. Hoofdinspecteur Janet Helder merkt op dat illegaal verkregen medicijnen verontreinigd of vervalst kunnen zijn, of een verkeerde dosering kunnen bevatten, wat kan leiden tot ziekenhuisopnames.
Eli Lilly, de fabrikant van Mounjaro, waarschuwt bovendien dat namaakversies van deze medicijnen niet getest zijn en levensbedreigend kunnen zijn.
Klinische onzekerheden op lange termijn
Vanuit klinisch oogpunt legt het Nederlands HuisartsenGenootschap (NHG) uit dat artsen voorzichtig blijven, omdat de gezondheidseffecten van deze medicijnen op de lange termijn nog niet helemaal duidelijk zijn.
Hoewel gewichtsverlies op korte termijn duidelijk is, ontbreken er gegevens over of deze medicijnen het risico op beroertes of hartaanvallen over een periode van tientallen jaren verminderen. Ondanks de hoge maandelijkse kosten en mogelijke gezondheidsrisico’s blijven veel gebruikers deze medicijnen zoeken om hun streefgewicht te halen of hun constante honger te onderdrukken.
