In het kort

• Historische geschillen over de UPA zorgden ervoor dat beide presidenten de conferentie boycotten.
• Oekraïne geeft prioriteit aan het binnenhalen van miljarden aan infrastructuurinvesteringen, ondanks de politieke wrijving.
• Premier Tusk streeft naar een beleidsgerichte dialoog om te voorkomen dat Poetin hiervan profiteert.

De Oekraïense Herstelconferentie gaat van start in Gdańsk, midden in een periode van ernstige diplomatieke wrijving tussen Polen en Oekraïne.

De afwezigheid van zowel president Volodymyr Zelensky als de Poolse president Karol Nawrocki is een krachtig politiek statement, waardoor de aandacht van het evenement verschuift naar de vraag of het forum de verstoorde relatie tussen de twee landen kan herstellen. Dat meldt Euronews.

Historische wortels van diplomatieke spanningen

De huidige crisis vindt zijn oorsprong in een historisch geschil over het Oekraïense Opstandelingenleger (UPA). Terwijl Oekraïne de UPA ziet als een symbool van onafhankelijkheid en verzet tegen de Sovjetmacht, herinnert Polen zich de groep vanwege de moord op duizenden Polen in Volyn tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De spanningen bereikten een hoogtepunt toen president Zelensky een militaire eenheid naar de UPA vernoemde, wat president Nawrocki ertoe aanzette om Zelensky’s hoogste Poolse onderscheiding, de Orde van de Witte Adelaar, in te trekken. Als reactie daarop gaf Zelensky de onderscheiding terug en besloot hij de top over te slaan.

Conferentie richt zich op economische wederopbouw

Ondanks de politieke onrust blijft de conferentie een cruciale economische motor, die vanwege de omvang vaak wordt vergeleken met het Marshallplan. De Oekraïense delegatie, onder leiding van premier Yulia Svyrydenko, wil praktische investeringen voorrang geven boven politieke geschillen.

Kiev is van plan om meer dan 530 regionale projecten te presenteren en hoopt meer dan 30 overeenkomsten ter waarde van ruim 1,5 miljard euro te sluiten, met de nadruk op infrastructuur en huisvesting.

Tusk wil diplomatieke spanningen beperken

Premier Donald Tusk leidt de Poolse delegatie met als doel verdere escalatie te voorkomen. Tusk suggereerde dat de afwezigheid van Zelensky juist zou kunnen bijdragen aan een productievere, minder emotionele dialoog die gericht is op beleid. Hij beklemtoonde dat het voortzetten van deze diplomatieke breuk alleen in het voordeel is van Vladimir Poetin en toonde het belang van een toekomstgericht partnerschap.

Het evenement fungeert ook als knooppunt voor internationale financiële hulp. Verwacht wordt dat Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, een eerste betaling van 3,2 miljard euro zal aankondigen uit een groter EU-leningpakket van 90 miljard euro, dat door Hongaars verzet was vastgelopen. Daarnaast wordt binnenkort een volgende toewijzing van 5 miljard euro voor de productie van drones verwacht. Ondertussen zal het Verenigd Koninkrijk, via minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper, een steunpakket van meer dan 330 miljoen euro presenteren om het rechtssysteem en het energienetwerk van Oekraïne te moderniseren.

Navigeren door de diplomatieke schaduw

Hoewel er hoge functionarissen uit Duitsland, Litouwen, Tsjechië en de EU aanwezig zijn, hangt de schaduw van de UPA-controverse zwaar boven de bijeenkomst. Sommige Poolse functionarissen zien de afwezigheid van Zelensky als een strategische fout, terwijl anderen in Kiev de kritiek van Warschau tegenstrijdig vinden, gezien de rol van het presidentschap bij het ontstaan van het geschil.

Bij afwezigheid van de twee presidenten rust het grootste diplomatieke gewicht op de schouders van de premiers om de herstelinspanningen in goede banen te leiden.

(mv)

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief