In het kort
- Europese vakbonden eisen verplichte hittegrenzen om duizenden hittegerelateerde sterfgevallen op de werkplek te voorkomen.
- Nieuwe veiligheidsmaatregelen zouden verplichte pauzes afdwingen en het werk stilleggen wanneer de temperatuur dodelijke drempels bereikt.
- Door de klimaatverandering is de veiligheid van werknemers nu een dringende politieke en juridische prioriteit geworden.
Europese vakbonden pleiten voor aangepaste wetgeving om werknemers te beschermen tegen de dodelijke gevolgen van extreme hitte, die naar schatting jaarlijks zo’n 230 dodelijke arbeidsongevallen veroorzaakt.
Recente gegevens wijzen op een sterke stijging van het aantal slachtoffers: de Wereldgezondheidsorganisatie schrijft 1.300 sterfgevallen toe aan een hittegolf in juni, terwijl andere schattingen suggereren dat het aantal wel eens zou kunnen oplopen tot 20.000.
Voorgestelde veiligheidsmaatstaven
Om deze risico’s aan te pakken, stellen vakbonden voor om verplichte thermische limieten in te voeren op basis van de natteboltemperatuur (WBGT), een maatstaf die aangeeft hoe goed je lichaam zijn eigen temperatuur kan regelen.
Ze willen onder andere dat er op werkplekken verplicht een hitte-risicobeoordeling wordt gedaan en dat specifieke rechten, zoals toegang tot drinkwater, schaduwrijke plekken, verkoelingsvoorzieningen, geplande hittepauzes en aangepaste dienstroosters, worden opgenomen in een richtlijn over ‘kwaliteitsbanen’ die nog in de maak is.
Klimaatverandering als directe bedreiging
Enrico Somaglia van de Europese Federatie van Vakbonden voor Voeding, Landbouw en Toerisme (Effat) benadrukte dat klimaatverandering niet langer een zorg voor de toekomst is, maar een directe bedreiging voor de veiligheid en werkzekerheid van werknemers.
Hij stelde dat de huidige Europese regelgeving ontoereikend is om deze moderne uitdagingen aan te pakken. Hoewel het voorstel nog geen wet is, wint het aan steun onder leden en ambtenaren van het Europees Parlement, nu extreem weer dit onderwerp naar de voorgrond van het politieke debat duwt.
Drempels vaststellen
Het voorgestelde kader stelt voor dat het werk moet worden stilgelegd zodra de WBGT-waarden tussen de 30 graden en 32,5 graden liggen, afhankelijk van de fysieke intensiteit van de taak. Bedrijven die zich niet aan deze limieten houden, krijgen te maken met flinke en afschrikkende boetes.
Deze beweging wordt gesteund door een coalitie die 15 miljoen werknemers vertegenwoordigt, waaronder de Europese Federatie van Bouw- en Houtarbeiders en de Europese Federatie van Vakbonden in de Openbare Dienst.
Strategieën voor risicobeperking
Paul Nowak, algemeen secretaris van de TUC, benadrukte de noodzaak om klimaatgerelateerde risico’s te beperken door middel van flexibele roosters, soepelere kledingvoorschriften en het verstrekken van zonnebrandcrème, drinken en regelmatige pauzes aan medewerkers die buiten werken.
Deze pleidooi wordt ondersteund door de Heat Strike-beweging, die groeide na de recordtemperaturen van 2022 en onlangs een nationale actie organiseerde met 1.500 deelnemers.
