In het kort

• Voedsel zoeken op stortplaatsen zorgt ervoor dat ooievaars meer gewicht krijgen en meer energie hebben om zich voort te planten.
• Menselijk afval veroorzaakt ernstige DNA-schade en lichamelijk letsel bij kuikens.
• Overvloedige hoeveelheden afval verstoren de traditionele trekpatronen doordat het een zittend levensgedrag stimuleert.

De populaties van de Europese witte ooievaar maken een verandering door in gezondheid en gedrag door het veelvuldig foerageren op stortplaatsen. Dat meldt The Guardian. Hoewel deze afvalstortplaatsen een makkelijke bron van calorieën zijn, wijst recent wetenschappelijk bewijs erop dat deze afhankelijkheid van menselijk afval op de lange termijn tot ernstige biologische gevolgen kan leiden.

Calorische voordeel

Onderzoekers die zich richten op vogels in Polen hebben een duidelijk verschil waargenomen tussen ooievaars die op natuurlijke wijze jagen en ooievaars die op vuilstortplaatsen foerageren. Degenen die afval eten, hebben doorgaans grotere energiereserves en een hogere lichaamsmassa.

Door dit calorieoverschot hoeven ze minder tijd te besteden aan jagen en kunnen ze meer tijd besteden aan voortplantingsactiviteiten, vooral tijdens het hoogtepunt van het broedseizoen, wanneer de voedingsbehoeften van hun jongen het grootst zijn.

Verborgen biologische kosten

Dit ogenschijnlijke voordeel gaat echter gepaard met aanzienlijke gevaren. Uit het onderzoek bleek dat jonge kuikens, waarvan sommige nog maar een week oud waren, tekenen van DNA-schade vertoonden die verband hielden met hun dieet van afval van stortplaatsen.

Naast chemische verontreinigingen worden de vogels ook geconfronteerd met fysieke gevaren zoals glasscherven, metalen draden en plastic afval. Anustup Bandyopadhyay van de Universiteit voor Diergeneeskunde in Wenen merkte op dat, hoewel de toenemende wereldwijde afvalberg nieuwe voedselbronnen voor dieren creëert, de daadwerkelijke impact op het welzijn van de ooievaars nog steeds onderwerp van discussie is.

Veranderende trekpatronen

Bovendien verandert de beschikbaarheid van deze “voedselsubsidies“ de traditionele trekgewoonten. In West-Europa, met name op het Iberisch schiereiland, zijn sommige ooievaars helemaal gestopt met trekken naar Afrika of hebben ze hun trektochten ingekort, en kiezen ze ervoor om op één plek te blijven omdat stortplaatsen een constante voedselvoorziening bieden.

Ecologe prof. Aldina Franco van de Universiteit van East Anglia zegt dat dit onderzoek baanbrekend is, omdat het specifiek onderzoekt hoe milieuverontreinigende stoffen de soort beïnvloeden. Uiteindelijk zit de witte ooievaar in een complexe afweging: hoewel junkfood op korte termijn misschien helpt om de populatie te laten groeien, kan het hun genetische en fysieke gezondheid fundamenteel in gevaar brengen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief