In het kort
- Bijna 60 procent van de EU-aardbeien bevat hardnekkige, hormoonverstorende ‘forever chemicals’.
- Door tekortkomingen in de regelgeving blijven verboden neurotoxines en gevaarlijke pesticidencocktails in het milieu hangen.
- Geïntegreerde plaagbestrijding kan het gebruik van chemicaliën met 90 procent verminderen.
Uit een recent onderzoek van Pesticides Action Network Europe en aangesloten ngo’s blijkt dat bijna 60 procent van de aardbeien die in 11 EU-landen worden geteeld, hardnekkige ‘forever chemicals’ bevat. Na het testen van 41 monsters, waaronder conventionele, biologische en pesticidenvrije varianten, ontdekten onderzoekers dat 39 procent fludioxonil bevatte en 33 procent cyprodinil. Van beide stoffen is bekend dat ze het hormoonsysteem van mensen verstoren.
Tekortkomingen in de regelgeving
Het onderzoek wijst op een ernstige tekortkoming in de regelgeving, aangezien 56 procent van de aangetroffen chemicaliën tot een risicovolle categorie behoort die volgens de EU-wetgeving in 2011 al uit de handel had moeten zijn gehaald. Bovendien bevatte 17 procent van de monsters neurotoxische stoffen die het zenuwstelsel en de ontwikkeling van de hersenen kunnen schaden.
Deze bevindingen zijn extra zorgwekkend omdat aardbeien erg populair zijn bij kinderen, die gevoeliger zijn voor de effecten van hormoonverstorende stoffen.
Gevaar van pesticidencocktails
Deskundigen waren geschokt door de wijdverspreide aanwezigheid van „pesticidencocktails“; sommige monsters uit Ierland, Hongarije en België bevatten tussen de zeven en negen verschillende chemische residuen. Gergely Simon van PAN Europe benadrukte dat regelgevende instanties het cumulatieve effect van deze mengsels negeren.
Hoewel de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) al sinds 2005 de opdracht heeft om een risicobeoordelingsmethode voor dergelijke combinaties te ontwikkelen, heeft ze nog steeds geen uitgebreide strategie geïmplementeerd.
Oproep tot strengere verboden
Dr. Martin Dermine, uitvoerend directeur van PAN Europe, had kritiek op het gebrek aan bescherming voor burgers, vooral zwangere vrouwen en kinderen. Hij wees erop dat bepaalde pesticiden, zoals fludioxonil en cyprodinil, meteen verboden hadden moeten worden nadat de EFSA ze had aangemerkt als hormoonverstorende stoffen.
Ook de aanwezigheid van TFA, een PFAS-metaboliet die als giftig voor de voortplanting is geclassificeerd, had moeten leiden tot een geleidelijke uitfasering van zulke chemicaliën.
Volksgezondheid versus belangen van de industrie
Dermine bestempelde recente wetsvoorstellen van de Europese Commissie en het Parlement als verraad aan de volksgezondheid, en drong er bij de autoriteiten op aan om de huidige wetten te handhaven in plaats van ze af te zwakken om de pesticidenindustrie tegemoet te komen. Het rapport signaleerde echter een positieve trend in Nederland en Frankrijk, waar monsters minimale verontreiniging lieten zien.
Dit suggereert dat geïntegreerde plaagbestrijding de afhankelijkheid van chemicaliën met wel 90 procent kan verminderen, wat de bewering van de industrie dat er voor de landbouw giftigere opties nodig zijn, in twijfel trekt.
