In het kort

• Antibioticaresistente gonorroe verspreidt zich nu door lokale gemeenschappen in Europa.
• Standaardbehandelingen met antibiotica werken steeds minder goed tegen deze stammen.
• Het aantal besmettingen bereikte in 2024 een recordhoogte van meer dan 106.000 gevallen.

Gezondheidsautoriteiten waarschuwen het publiek voor de verspreiding van medicijnresistente gonorroe in heel Europa. Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) constateert een zorgwekkende verandering in de manier waarop de infectie zich verspreidt; terwijl eerdere gevallen meestal geïsoleerde gevallen waren die verband hielden met internationale reizen, is er nu duidelijk bewijs van overdracht binnen de gemeenschap op het continent. Deze verschuiving is vooral duidelijk in het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Duitsland en Frankrijk, hoewel ook andere landen nog steeds af en toe gevallen melden.

Bedreigingen voor de standaardbehandeling

Csaba Ködmön, microbiologiespecialist bij het ECDC, maakt duidelijk dat de toename van lokale besmettingen een ernstig alarmsignaal is. Hij wijst erop dat, hoewel het grote publiek op dit moment geen groot risico loopt, de toenemende resistentie van de bacterie tegen medicijnen de effectiviteit van de standaardbehandelingen in gevaar brengt. De belangrijkste behandelingen van dit moment – ceftriaxon, alleen of in combinatie met azithromycine – verliezen hun werking, wat op zijn beurt de verdere verspreiding van de ziekte in de hand werkt.

Oorsprong en interne verspreiding

Hoewel de meeste medicijnresistente stammen vanuit Zuidoost-Azië naar Europa komen, vooral uit Vietnam, Thailand, Indonesië en Cambodja, ziet het ECDC ook steeds meer besmettingen binnen Europa zelf. Het agentschap waarschuwt dat de resistente varianten zich verder kunnen verspreiden als landen de bestrijdingsmaatregelen niet strikt toepassen en handhaven.

Stijgende besmettingscijfers en gezondheidsrisico’s

Gonorroe is een veelvoorkomende bacteriële soa die wordt veroorzaakt door Neisseria gonorrhoeae. Zonder behandeling kan de infectie ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals een buitenbaarmoederlijke zwangerschap, onvruchtbaarheid en bekkenontsteking. Volgens het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) is het aantal gemelde gevallen in Europa de afgelopen tien jaar met 303 procent gestegen. In 2024 werden 106.331 besmettingen bevestigd, het hoogste aantal sinds de monitoring in 2009 begon. Wereldwijd lopen naar schatting jaarlijks 82 miljoen mensen tussen 15 en 49 jaar gonorroe op.

Demografische trends en rapportage

Volgens het agentschap zijn de stijgende cijfers mogelijk niet alleen het gevolg van meer infecties, maar ook van betere screening en uitgebreidere rapportage. Tussen 2023 en 2024 steeg het aantal besmettingen bij mannen met 7,9 procent, terwijl het aantal gevallen bij vrouwen met 8,6 procent daalde. De hoogste besmettingscijfers werden vastgesteld bij vrouwen van 20 tot 24 jaar en mannen van 25 tot 34 jaar. In 2024 kwam 62 procent van de besmettingen voor bij mannen die seks hebben met mannen. Nog eens 37 procent werd vastgesteld bij heteroseksuele personen.

Beoordeling van risico voor bevolking

Wat het risiconiveau betreft, beschouwt het ECDC het gevaar voor de algemene seksueel actieve bevolking als laag. Het risico stijgt echter naar laag tot matig voor mensen die vaak van partner wisselen of onbeschermde seks hebben met nieuwe kennissen. Het risico wordt als matig aangemerkt voor mensen die reizen naar regio’s waar antibioticaresistente varianten van de bacterie vaker voorkomen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief