In het kort
- De EU gaat vanaf 2029 CO₂-heffingen invoeren voor internationale vluchten binnen een straal van 5.000 km.
- Privéjets moeten nu ook CO₂-kosten betalen om eerlijkheid binnen de sector te garanderen.
- De opbrengsten van de CO₂-heffingen worden gebruikt om de overstap naar duurzame vliegtuigbrandstoffen te financieren.
Vanaf 2029 is de Europese Unie van plan haar emissiehandelssysteem (ETS) uit te breiden naar internationale vluchten die aankomen vanuit bestemmingen binnen een straal van 5.000 km, dat meldt Euronews. Deze beleidswijziging, voorgesteld door de Europese Commissie, is bedoeld om luchtvaartmaatschappijen verantwoordelijk te houden voor hun CO2-uitstoot op routes zoals die tussen Frankfurt en Istanbul of Dubai. Langeafstandsvluchten vanuit regio’s als China en de Verenigde Staten blijven echter vrijgesteld. Daarnaast blijven binnenlandse verbindingen naar de ultraperifere gebieden van de EU, zoals de Canarische Eilanden, tot 2035 vrijgesteld.
Aanpak sectorale uitstoot en ongelijkheid
Klimaatcommissaris Hopke Woekstra maakte duidelijk dat de luchtvaart de enige primaire sector is waar de uitstoot nog steeds stijgt. Hij merkte op dat het huidige systeem voor ongelijke concurrentievoorwaarden zorgt, omdat veel hubs buiten de EU – vooral in de Golfregio – profiteren van overheidssubsidies. Om de rechtvaardigheid verder te verbeteren, zullen de nieuwe regels ook gelden voor alle reizen met privéjets, zodat luxe reizigers niet worden vrijgesteld terwijl gewone vakantiegangers de kosten van de CO2-heffing moeten dragen.
Wereldwijde kaders en toekomstige uitbreiding
Hoewel de huidige regelgeving geldt voor vluchten binnen de Europese Economische Ruimte, volgt de internationale luchtvaart over het algemeen het CORSIA-kader van de ICAO. Toch is Brussel wettelijk verplicht om de CO₂-heffing uit te breiden als de wereldwijde inspanningen om de uitstoot te verminderen tegen 2032 onvoldoende worden geacht. Als dat gebeurt, zou het ETS mogelijk kunnen worden uitgebreid naar alle internationale vluchten die vanuit Europa vertrekken. EU-functionarissen erkennen dat zo’n stap politiek gevoelig ligt, maar dat het nodig is om de doelstellingen voor het koolstofarm maken te halen en de concurrentievoordelen van naburige niet-EU-hubs tegen te gaan.
Financiering
De inkomsten uit de CO₂-heffingen moeten de overstap naar duurzame vliegtuigbrandstoffen (SAF) ondersteunen. Het uiteindelijke doel is dat SAF in 2050 goed is voor 70 procent van alle vliegtuigbrandstof. Tegelijk wil de Europese Commissie de industrie voldoende stabiliteit bieden. Daarom stelt ze een nieuwe regeling voor de gratis emissierechten voor. Bedrijven krijgen 80 procent van die rechten nadat ze een decarbonisatieplan hebben ingediend. De resterende 20 procent volgt pas nadat hun uitstootvermindering is gecontroleerd. Zo wil de Commissie emissierechten inzetten als stimulans voor investeringen in schone technologie in Europa.
Politiek debat en toekomstige onderhandelingen
Het voorstel zorgt voor een stevig debat tussen klimaatactivisten en vertegenwoordigers van de industrie. Europarlementariër Peter Liese vindt dat het systeem flexibel moet blijven. Zo wil hij voorkomen dat er in 2039 een tekort aan emissierechten ontstaat. Hij pleit ook voor beloningen voor pioniers in groene technologie, zodat investeringen niet stilvallen. Aan de andere kant waarschuwt Kädi Ristok van Transport & Environment voor de invloed van de fossiele industrie. Volgens haar zou een versoepeling van het ETS om kortetermijnbelangen te beschermen het Europese concurrentievermogen op lange termijn schaden en innovatie afremmen. De politieke onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de Raad worden naar verwachting na het zomerreces hervat.
