In het kort

• Ongeveer 90 procent van de asielzoekers komt Ierland binnen via de open landgrens.
• Veiligheidslacunes binnen de Common Travel Area zorgen voor hernieuwde diplomatieke spanningen.
• Ierland en het VK blazen terugkeerovereenkomsten nieuw leven in om mazen in de migratiewetgeving te dichten.

Uit recente statistieken blijkt dat maar liefst 90 procent van de asielzoekers in Ierland de afgelopen drie jaar mogelijk via de landgrens vanuit Noord-Ierland is binnengekomen. Dat meldt The Guardian.

De Common Travel Area (CTA) wordt naar verluidt door migranten in beide richtingen misbruikt. De trend lijkt echter sterker uitgesproken voor degenen die naar de Republiek Ierland trekken. Dit wordt beklemtoond door een contrast in de gegevens. Terwijl het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken meldde dat het vorig jaar meer dan 900 overtreders van de immigratiewetgeving aan de open grens heeft opgepakt, merkte het ministerie van Buitenlandse Zaken en Handel in Dublin op dat slechts een klein deel van de asielzoekers zich bij havens of luchthavens heeft aangemeld. Dat suggereert dat vele anderen clandestien zijn binnengekomen.

Veiligheidszorgen in Belfast

De stabiliteit van de CTA ligt opnieuw onder vuur na een gewelddadig incident in Belfast.

De dader, een Soedanese vluchteling genaamd Hadi Alodid, zou via Parijs en Dublin zijn gereisd voordat hij zich in 2023 in Belfast vestigde om bescherming te zoeken. Dit incident leidde tot onrust. Het maakte de inzet van extra politie uit Groot-Brittannië noodzakelijk.

Stijging van het aantal asielaanvragen

Historisch gezien waren de asielcijfers in Ierland bescheiden, met zo’n 5.000 aanvragen vóór 2019. Tussen 2022 en 2024 was er echter een sterke stijging, met een piek van 18.500 aanvragen. Tijdens deze piek meldde de overgrote meerderheid, ongeveer 90 procent, van de aanvragers zich niet bij officiële grensovergangen, maar diende de aanvraag rechtstreeks in bij het International Protection Office in Dublin.

Omdat er geen fysieke controleposten aan de grens zijn, zijn exacte cijfers moeilijk te verifiëren. Voormalig minister van Justitie Helen McEntee schatte eerder echter dat 80 procent van deze personen de landgrens was overgestoken.

Reactie van de regering

Als reactie op deze uitdagingen heeft de Ierse regering haar bezorgdheid geuit over de situatie in Belfast en werkt ze samen met de Britse autoriteiten om misbruik van de CTA tegen te gaan.

Er zijn plannen om een terugkeerovereenkomst na de brexit nieuw leven in te blazen. Die was vastgelopen nadat een Ierse rechtbank de status van het VK als “veilig land” in twijfel trok vanwege het uitzettingsbeleid naar Rwanda. Nu het VK opnieuw wordt aangemerkt als veilig derde land, werken beide landen eraan om het terugkeerproces operationeel te maken.

Diplomatieke spanningen en grenscontrole

Er hebben besprekingen op hoog niveau plaatsgevonden tussen Ierse ministers en Britse functionarissen, waaronder de Noord-Ierse minister Hilary Benn, om de noodzaak van grensoverschrijdende samenwerking te beklemtonen. Ondanks deze diplomatieke inspanningen blijven de politieke spanningen hoog. Sommige critici zien de CTA als een achterdeurtje om Groot-Brittannië binnen te komen, waarbij sommige unionistische leiders oproepen tot een volledige sluiting van de grens.

Deskundigen wijzen erop dat grenscontrolekwesties in Noord-Ierland na de Brexit bijzonder gevoelig liggen, waardoor politieke leiders een evenwicht moeten vinden tussen de publieke woede en de praktische aspecten van institutioneel beheer. Taoiseach Micheál Martin heeft volgehouden dat de CTA weliswaar voordelig is, maar voortdurend toezicht vereist om misbruik te voorkomen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief