In het kort

• Bedrog komt vaak voor in dagelijkse romantische relaties, in de vorm van financiële en seksuele oneerlijkheid.
• De motieven achter leugens maken de uiteindelijke emotionele schade niet minder.
• Troostende leugens kunnen het vertrouwen langzaam aantasten en relaties onder druk zetten.

Of oneerlijkheid in een romantische relatie ooit nuttig kan zijn, blijft een complexe vraag. Volgens een onderzoek van de Universiteit van Kopenhagen met 656 deelnemers is bedrog vaak verweven met het dagelijkse leven in een relatie. Het onderzoek ging niet over ernstig bedrog, maar over kleine leugens in het dagelijks leven: het verbergen van uitgaven, het veinzen van interesse of het weglaten van details om stabiliteit te behouden.

Verschillende vormen van bedrog

Het onderzoek verdeelde deze oneerlijke handelingen in vier hoofdgroepen: directe leugens, het weglaten van feiten, gedragstrucs – zoals het wissen van berichten – en verschillende vormen van ontrouw, waaronder emotionele banden buiten de relatie.

Veelvoorkomende onderwerpen van bedrog draaiden om acht hoofdthema’s, waarbij financiële zaken en seksuele intimiteit het meest voorkwamen. Voorbeelden waren een man die herhaaldelijk een verkeerd beeld gaf van zijn inkomen, een vrouw die een orgasme veinsde door sociale druk en uitputting, en een andere man die een chronische gezondheidsprobleem verborgen hield om bemoeienis van de familie te voorkomen.

Rol van motieven bij leugens

Een belangrijke bevinding was dat het motief achter de leugen zelden invloed had op de uiteindelijke uitkomst. De onderzoekers maakten een onderscheid tussen leugens uit zelfbescherming en leugens die zogenaamd bedoeld zijn om de partner te beschermen.

Omdat alleen de leugenaar zijn ware bedoeling kent, bestempelde het onderzoek “partnerbeschermende” leugens als “vermeende” leugens. Ongeacht de waargenomen intentie bleef de negatieve impact op de relatie consistent; het geloof dat een leugen om een goede reden was verteld, verzachtte de schade niet.

Paradox van troostende leugens

Een ander onderzoek, gepubliceerd in het Journal of Social Psychology, wijst op een opvallende paradox bij relaties die onder druk staan. Mensen die ongelukkig zijn in hun relatie, geven vaak eerder de voorkeur aan troostende leugens boven harde waarheden, omdat ze onmiddellijke emotionele verlichting vooropstellen. Dat zorgt voor een gevaarlijke spiraal waarin beide partners tegen elkaar liegen om elkaar te beschermen, wat leidt tot een geleidelijke ineenstorting van de relatie omdat echte problemen niet worden aangepakt.

Hoe leugens het vertrouwen langzaam aantasten

De onderzoekers noemden dit destructieve proces “The Slowburn”, waarbij de aanvankelijke voldoening van een geslaagde leugen plaatsmaakt voor langdurige schuldgevoelens, emotionele afstand en wederzijds wantrouwen.

De schade ontstaat zelfs wanneer een leugen nooit wordt ontdekt. Hoewel een klein aantal koppels “The Repaired Bond” ervoer – waarbij betrapt worden leidde tot eerlijke gesprekken en een sterkere band – kwam dit zelden voor. In de meeste gevallen fungeerde de afbrokkeling van het vertrouwen als katalysator voor vervreemding en uiteindelijk een breuk, wat bevestigt dat vertrouwen de essentiële basis is die een koppel bij elkaar houdt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief