In het kort

• In Britse films zijn vrouwen boven de 60 sterk ondervertegenwoordigd.
• Er zijn vier keer zoveel pratende dieren als oudere vrouwelijke hoofdrolspelers.
• Deze onzichtbaarheid in de filmindustrie versterkt systematisch leeftijdsdiscriminatie en seksisme.

Uit een recente analyse van de 100 best scorende films in het VK van 2023 tot 2025 blijkt dat vrouwen boven de 60 sterk ondervertegenwoordigd zijn, meldt The Guardian. Gegevens van het initiatief Age Without Limits tonen aan dat films met pratende dieren vier keer zo vaak voorkomen als films met oudere vrouwen in de hoofdrol. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat mannelijke acteurs met de naam Chris vaker in hoofdrollen voorkomen dan vrouwen in deze leeftijdsgroep, waarbij Chris Pratt een grote rol speelt in die statistiek.

Slechts vijf films met oudere vrouwelijke hoofdrollen in top 100

Slechts vijf films met oudere vrouwelijke hoofdrolspelers haalden de top 100, waaronder titels als The Substance en Freakier Friday. Sommige door critici geprezen projecten met oudere vrouwen deden het goed in kleinere kringen, maar ze haalden zelden het financiële succes van blockbusters. Het grote succes van Bridget Jones: Mad About the Boy zou de cijfers bijvoorbeeld hebben veranderd als hoofdrolspeelster Renée Zellweger slechts drie jaar ouder was geweest.

Emma Thompson, een uitgesproken voorstander van de campagne, stelde dat de filmwereld geen gelijke tred houdt met de realiteit. Ze zei dat oudere vrouwen complexe en herkenbare personages zijn die centrale rollen verdienen zonder dat ze daar toestemming voor nodig hebben om op het scherm te verschijnen. Ondanks haar eigen kritische succes in films als Dead of Winter wees Thompson erop dat zulke projecten vaak minder commercieel succes halen dan grote mainstream films.

Ondervertegenwoordiging van oudere vrouwen in film

Het Centre for Ageing Better, dat het onderzoek leidde, wijst op een kloof tussen de filmwereld en het publiek. Bijna 20 procent van de bioscoopbezoekers in het Verenigd Koninkrijk is 55 jaar of ouder. Dr. Carole Easton, directeur van de organisatie, noemt het gebrek aan oudere vrouwelijke hoofdrolspelers daarom beledigend. Ze zegt ook dat deze onzichtbaarheid verder gaat dan film en zichtbaar is in verschillende sectoren, wat wijst op een combinatie van leeftijdsdiscriminatie en seksisme.

Wetenschappelijk onderzoek van de University of West London bevestigt deze bevindingen en toont aan dat vrouwen boven de 65 veel minder vaak in Britse films voorkomen dan mannen van dezelfde leeftijd. Wanneer ze wel in beeld komen, spelen ze vaak passieve of onbelangrijke rollen. Volgens Harriet Bailiss, mede-initiatiefneemster van de campagne, zorgt deze trend voor meer sociale uitsluiting en versterkt ze het gevoel van onzichtbaarheid bij veel oudere vrouwen.

Langzame verschuiving bij Oscars voor oudere actrices

Hoewel de Academy Awards vroeger vooral de voorkeur gaven aan jongere actrices, zijn er tekenen van een langzame verandering. De recente overwinning van Michelle Yeoh op 60-jarige leeftijd wordt gezien als een positieve mijlpaal. Slechts een klein aantal vrouwen boven de 70 heeft ooit de Oscar voor Beste Actrice gewonnen, maar de gemiddelde leeftijd van genomineerden is door de jaren heen wel geleidelijk gestegen. Tot de huidige kanshebbers voor toekomstige prijzen behoren ervaren actrices zoals Julianne Moore en Ellen Burstyn, wat wijst op een mogelijke, maar trage verschuiving in hoe de filmindustrie oudere vrouwelijke talenten waardeert.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief