In het kort

• Een nieuw monument in Gaasterland eert 2.300 Belgische vluchtelingen uit de Eerste Wereldoorlog.
• De lokale gastvrijheid tijdens de Grote Oorlog zorgde voor blijvende persoonlijke en culturele banden.
• Dit monument herinnert de moderne samenleving eraan om vluchtelingen met medeleven te behandelen.

In de bossen van Gaasterland, Friesland, is een nieuw monument opgericht ter ere van de ongeveer 2.300 Belgische vluchtelingen die daar tijdens de Eerste Wereldoorlog hun toevlucht zochten. Dat meldt NOS.

Tijdens de officiële onthulling merkte Koninklijk Commissaris Arno Blok op dat de lessen uit deze tijd nog steeds relevant zijn, en zei hij dat hedendaagse vluchtelingen die geweld ontvluchten nog steeds medeleven en een gastvrije houding nodig hebben.

Toevluchtsoord voor duizenden

Tijdens de Eerste Wereldoorlog vluchtten bijna een miljoen Belgen naar het neutrale Nederland, voornamelijk burgers die op de vlucht waren voor Duitse wreedheden. Onder hen bevonden zich 35.000 soldaten. Terwijl veel van deze militairen werden ondergebracht in afgeschermde kampen op de Veluwe en in de provincies Utrecht en Brabant, werden degenen in Gaasterland meer geïntegreerd en verbleven ze in tenten, barakken, lokale boerderijen en particuliere woningen.

De plotselinge toestroom van vluchtelingen had een grote impact op de lokale gemeenschap, die toen uit ongeveer 6.500 inwoners bestond. Volgens Henk Luyckx leidden de verschillende culturele gewoonten van de nieuwkomers af en toe tot wrijving. Luyckx heeft een persoonlijke band met deze geschiedenis; zijn grootvader was een jonge Belgische vluchteling die uiteindelijk met een lokale vrouw trouwde en na de wapenstilstand van 1918 in Friesland bleef wonen.

Het erfgoed bewaren

Gedreven door de wens om deze erfenis te bewaren, startte Luyckx het project. Hoewel hij aanvankelijk voorstelde om een duif toe te voegen aan een bestaand monument, koos de Friese landschapsorganisatie It Fryske Gea voor een grote gedenksteen. Chris Bakker van de organisatie legde uit dat dit ‘natuurlijke erfgoed’ het landschap in staat stelt om naast zijn biologische geschiedenis ook een menselijk verhaal te vertellen over strijd en toevlucht.

De Belgische ambassadeur Koen Adam wees op de parallellen tussen de historische gebeurtenissen en de huidige wereldwijde conflicten, en benadrukte de plicht van volwassenen om deze verhalen door te geven aan jongere generaties. Luyckx sloot zich hierbij aan en stelde dat het monument dient als een waarschuwing tegen de huidige maatschappelijke polarisatie, waarbij hij opmerkte dat zijn eigen bestaan mogelijk is gemaakt door de vrijgevigheid die in het verleden aan Belgische soldaten werd getoond.

Geschiedenis van dankbaarheid

Historisch gezien vluchtte ongeveer één op de zeven Belgen naar Nederland, waarbij velen te voet Zeeland binnenkwamen. Na de val van Antwerpen in 1914 kwamen er ook militaire vluchtelingen aan, wat leidde tot de oprichting van verschillende opvangcentra, zoals de grote kazerne in Ede.

De dankbaarheid van deze soldaten leidde uiteindelijk tot de bouw van het Belgisch Monument in Amersfoort, een project dat in 1916 van start ging om het Nederlandse volk te bedanken voor hun steun.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief