In het kort

• Onvoorspelbaarheid veroorzaakt meer fysiologische stress dan een gegarandeerde negatieve uitkomst.
• Overhaaste beslissingen fungeren vaak als onbewuste copingmechanismen om aan onduidelijkheid te ontsnappen.
• Acute stress verhoogt je bewustzijn van je omgeving en verbetert je voorspellingsvermogen.

Onderzoek van University College London suggereert dat de psychologische stress die door onzekerheid wordt veroorzaakt, vaak groter is dan de pijn van een gegarandeerde negatieve uitkomst.

Volgens een studie gepubliceerd in Nature Communications leidde een kans van 50 procent op een elektrische schok tot hogere stressniveaus dan de zekerheid dat je een schok zou krijgen. Door de huidgeleiding, de pupilgrootte en de feedback van 45 proefpersonen te analyseren, ontdekten onderzoekers dat stress zijn hoogtepunt bereikt op het moment dat de onvoorspelbaarheid het grootst is, en afneemt naarmate de uitkomst in welke richting dan ook zekerder wordt.

Hoe het experiment in elkaar zat

In de proefopstelling speelden vrijwilligers een spel waarbij ze stenen moesten omdraaien waar al dan niet een slang onder zat, waarbij dat laatste een lichte schok opleverde. Terwijl de kans op het tegenkomen van een slang schommelde, zagen de wetenschappers dat fysiologische stressindicatoren meer samenhingen met de mate van onzekerheid dan met het daadwerkelijk krijgen van een schok.

De heftigste reacties deden zich voor wanneer de kansen precies gelijk waren, wat een omgekeerd U-patroon opleverde waarbij zowel totale zekerheid als totale veiligheid aanzienlijk minder stressvol waren dan een scenario waarbij je een muntje moest opgooien.

Besluitvaardigheid opnieuw gedefinieerd

Deze bevindingen zetten vraagtekens bij de gangbare opvatting over ‘besluitvaardigheid’. Mensen zien degenen die snel conclusies trekken ondanks ontbrekende gegevens vaak als zelfverzekerde leiders. De gegevens van UCL suggereren echter dat overhaast beslissen in feite een onbewust mechanisme kan zijn om de fysiologische spanning van het niet-weten te verlichten.

In dit licht is voortijdige toewijding minder een blijk van kracht en meer een strategie om stress te verminderen, waardoor de hersenen kunnen ontsnappen aan het ongemak van onduidelijkheid.

Implicaties voor professioneel gedrag

Dit perspectief biedt een nieuwe invalshoek om naar professioneel gedrag te kijken, zoals het voortijdig beëindigen van een vergadering of het kiezen van een strategie voordat de analyse af is. Hoewel deze acties vaak worden gezien als efficiënte beslissingen, kunnen ze juist ontwijkende reacties zijn op de spanning die onzekerheid met zich meebrengt.

Cruciaal is dat het onderzoek niet suggereert dat gevoeligheid voor onzekerheid helemaal negatief is. Uit de studie bleek dat mensen die de sterkste stressreacties ervoeren, juist nauwkeuriger waren in het voorspellen van de locatie van de slangen. Dit geeft aan dat een bepaald niveau van stress een adaptief doel dient door de focus te verscherpen en het bewustzijn van risico’s in de omgeving te vergroten. Het cruciale verschil zit hem in stress die de waakzaamheid verhoogt en stress die iemand naar een impulsieve, voorbarige conclusie drijft om verlichting te vinden.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief