In het kort

• Cycloon Senyar heeft minstens 7 procent van de populatie van ’s werelds zeldzaamste mensaap gedood.
• Klimaatverandering versterkt de stormen die deze bedreigde orang-oetans bedreigen.
• Indonesië heeft industriële activiteiten stilgelegd om totale uitsterving van de soort te voorkomen.

Uit een recent wetenschappelijk rapport blijkt dat een periode van vier dagen met hevige regenval en aardverschuivingen op Sumatra ernstige gevolgen heeft gehad voor de meest bedreigde mensaap ter wereld. Naar schatting zijn er tijdens de weerscrisis van afgelopen november ongeveer 58 Tapanuli-orang-oetans omgekomen. Dat komt neer op zo’n 7 procent van een totale populatie die al minder dan 800 exemplaren telt. Deze cijfers worden als minimumschattingen beschouwd. Dat is omdat ze geen rekening houden met indirecte sterfgevallen als gevolg van het verlies van het bladerdak of een tekort aan voedsel. Dat meldt de BBC.

De gevolgen van cycloon Senyar

De verwoesting werd veroorzaakt door cycloon Senyar. Dat is een rampzalige storm die in heel Zuidoost-Azië meer dan 1.000 levens eiste en daarmee de dodelijkste natuurramp van 2025 was. Na de storm merkten natuurbeschermers een scherpe daling op in het aantal waarnemingen van orang-oetans. Dat wijst erop dat velen waren meegesleurd door overstromingen of modderstromen. Professor Erik Meijaard in december aanvankelijk uitging van 35 doden. Zijn bijgewerkte analyse laat een aanzienlijke stijging van het aantal slachtoffers zien.

Bewijs van verwoesting

Bewijs van deze tragedie werd vastgelegd door hulpverleners in het dorp Pulo Pakkat, die de resten van een orang-oetan ontdekten, begraven onder modder en hout. Meijaard merkte op dat de verwondingen van het dier wezen op een gewelddadige dood. Hij beklemtoonde dat zelfs de sterkste apen machteloos staan tegenover enorme aardverschuivingen. Hij beschreef de omstandigheden in het bos tijdens de storm als verwoestend.

Klimaatverandering en uitstervingsrisico’s

Hoewel cycloon Senyar een uitzonderlijke gebeurtenis was, beklemtonen onderzoekers dat door de mens veroorzaakte klimaatverandering heeft bijgedragen aan de ernst ervan. Ze waarschuwen dat de regio waarschijnlijk vaker te maken zal krijgen met hevige regenval. Dat brengt de leefomgeving van de soort nog verder in gevaar. Sinds hun ontdekking in 2017 is vastgesteld dat Tapanuli-orang-oetans met uitsterven worden bedreigd als hun populatie elk jaar met meer dan 1 procent blijft afnemen.

Beschermingsmaatregelen en reactie van de overheid

Als reactie op deze risico’s heeft de Indonesische overheid industriële activiteiten in het beschermde Batang Toru-bos opgeschort, waaronder waterkracht-, mijnbouw- en palmolieprojecten. Dankzij dit moratorium kunnen wetenschappers de ecologische gevaren voor de apen beter in kaart brengen. De auteurs van het onderzoek stellen dat de kwetsbaarheid van de Tapanuli-orang-oetan een kritiek raakvlak laat zien tussen het verlies aan biodiversiteit en klimaatinstabiliteit. Ze concluderen dat het voorkomen van de eerste moderne uitsterving van een mensaap een combinatie vereist van internationale financiering, technische hulp en krachtige binnenlandse beschermingsstrategieën.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief