In het kort

• De hersenen stellen een biologisch referentiepunt vast op basis van eerdere hoge gewichten.
• Evolutionaire instincten zorgen voor honger en vertragen je stofwisseling om gewichtsverlies te voorkomen.
• Systematische veranderingen in de omgeving wegen zwaarder dan individuele wilskracht bij het bestrijden van obesitas.

Recente wetenschappelijke bevindingen wijzen erop dat de worsteling om afgevallen gewicht vast te houden voortkomt uit het vermogen van de hersenen om eerdere, hogere gewichten te onthouden. Dat meldt Metro.

Dit biologische geheugen zet een reeks interne reacties in gang die bedoeld zijn om het lichaam weer op zijn oude gewicht te brengen, waardoor gewichtsbeheersing op de lange termijn veel complexer is dan alleen een gebrek aan wilskracht.

Evolutionaire oorzaak van gewichtstoename

Dit mechanisme is een overblijfsel uit de menselijke evolutie, toen het opslaan van vet van levensbelang was om hongersnood te overleven. Hoewel er nu voedsel in overvloed is, ziet het lichaam gewichtsverlies nog steeds als een bedreiging. Daardoor stimuleert je brein een sterker verlangen naar calorierijk voedsel en wordt je hongergevoel versterkt, terwijl tegelijkertijd je stofwisseling wordt vertraagd om energie te besparen.

De onderzoekers stellen dat de hersenen een ‘setpoint’ vaststellen op basis van het hoogste gewicht dat iemand gedurende een lange periode heeft behouden. Deze norm wordt het streefgewicht dat het lichaam weer wil bereiken, wat verklaart waarom veel mensen na een dieet weer aankomen, ondanks hun uiterste inspanningen.

Rol en beperkingen van medicatie

Deze biologische drang werpt ook licht op het succes van medicijnen zoals Ozempic. Door darmhormonen na te bootsen, laten deze medicijnen je hersenen denken dat je vol zit, waardoor je eetlust wordt onderdrukt. Deze behandelingen zijn echter geen universele oplossingen; sommige patiënten hebben last van bijwerkingen, anderen zien weinig vooruitgang en velen komen weer aan zodra ze stoppen met de medicatie en de oorspronkelijke signalen van het lichaam terugkeren.

Deskundigen benadrukken dat algehele gezondheid niet alleen wordt bepaald door een getal op de weegschaal. Je stofwisseling en hart- en vaatgezondheid kun je verbeteren door voldoende slaap, lichaamsbeweging, een evenwichtige voeding en mentaal welzijn, ongeacht gewichtsschommelingen.

Noodzaak van structurele hervormingen

Bovendien pleit het onderzoek voor structurele veranderingen om obesitas aan te pakken. In plaats van alleen te focussen op individuele discipline, stellen de onderzoekers voor om de voeding op scholen te verbeteren, reclame voor junkfood gericht op kinderen te beperken en steden zo in te richten dat wandelen en fietsen worden gestimuleerd.

Uiteindelijk concludeert het onderzoek dat obesitas een veelzijdig probleem is dat wordt beïnvloed door genetica, hersenchemie en de omgeving. Blijvend afvallen is moeilijk, omdat je daarbij moet vechten tegen diepgewortelde biologische instincten.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief