In het kort
- Vlaanderen biedt flinke schuldverlichting en overgangssubsidies aan om vrijwillige gemeentelijke fusies te stimuleren.
- Gedifferentieerde financieringsschalen geven voorrang aan kleinere gemeenten om tekorten aan middelen op te vangen.
- Nieuwe regels stroomlijnen het juridische proces om te voorkomen dat verkiezingsgeschillen fusies vertragen.
Om gemeenten te motiveren vrijwillig te fuseren, heeft de Vlaamse regering een nieuwe reeks financiƫle stimulansen goedgekeurd. Dit initiatief omvat aanzienlijke schuldverlichting, waarbij de staat tot 16 miljoen euro van de schulden van een gefuseerde gemeente op zich neemt; dit bedrag loopt op tot 20 miljoen euro bij fusies waarbij drie of meer gemeenten betrokken zijn. Bovendien wordt er een overgangssubsidie van 1 miljoen euro verstrekt om operationele veranderingen, zoals personeelsaanpassingen en technische vernieuwingen, op te vangen, met een extra bedrag van 250.000 euro voor elke extra deelnemende partner.
Bevolkingsgebaseerde financieringsschalen
De omvang van deze schuldhulp is gekoppeld aan het inwoneraantal van de nieuwe gemeente. Voor gemeenten met minder dan 20.000 inwoners bedraagt de subsidie 300 euro per persoon, oplopend tot 500 euro voor gemeenten met 30.000 tot 40.000 inwoners.
Omgekeerd neemt de steun af voor de grootste gemeenten, omdat de overheid ervan uitgaat dat zij over sterkere financiƫle middelen beschikken.
Overgangsproces stroomlijnen
Er zijn ook procedurele verbeteringen doorgevoerd om de overgang soepeler te laten verlopen. Lokale overheden hebben nu meer tijd om zich voor te bereiden, waardoor fusies die eind 2028 zijn afgerond, in 2031 kunnen worden doorgevoerd.
Daarnaast zorgen nieuwe regels ervoor dat juridische procedures over verkiezingsuitslagen het fusieproces niet kunnen vertragen, waarmee complicaties die in 2024 zijn opgetreden, worden aangepakt.
Standpunt van de minister over efficiƫntie
Minister van Binnenlandse Zaken Hilde Crevits gaf aan dat deze samenvoegingen niet verplicht zijn. Ze merkte op dat eerdere ervaringen laten zien dat grotere gemeenten betere diensten kunnen leveren en efficiƫnter kunnen werken, vooral nu kleinere gemeenten worstelen met demografische verschuivingen en begrotingsbeperkingen.
Deze maatregelen volgen op een ingrijpende herindelingsperiode in 2025, waarbij 28 lokale overheden werden samengevoegd tot 13. Deze financiƫle voordelen hebben de weerstand bij het publiek echter niet helemaal weggenomen. In Zwijndrecht ging de lokale overheid bijvoorbeeld door met een fusie, ondanks een referendum waarin 80 procent van de bevolking zich tegen de fusie uitsprak.
Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief
