In het kort

• Het Velence-meer staat voor een existentiële crisis nu het waterpeil recorddieptepunten nadert.
• Tientallen jaren van slecht waterbeheer en klimaatverandering voeden deze ecologische ineenstorting.
• Experts stellen voor om de reservoirs te moderniseren en afvalwater te recyclen om het ecosysteem te redden.

Het Velence-meer, het op twee na grootste watergebied van Hongarije, staat voor een existentiële crisis. Het meer, dat ongeveer 40 kilometer ten westen van Boedapest ligt, is zo sterk gedaald dat de infrastructuur langs de oevers nu op zand staat. Pál Árpád Eötvös, de burgemeester van Gárdony, merkte op dat het waterpeil eind mei bijna op het laagste punt in de geschiedenis stond.

Nu de zomerse hitte op zijn hoogtepunt nadert, waarschuwen specialisten dat het peil nog verder kan dalen. Er bestaat de mogelijkheid dat het slechts een halve centimeter per dag is als er geen regen valt. Dat meldt Euronews.

Achteruitgang van het milieu

Deze achteruitgang van het milieu is het gevolg van een combinatie van langdurige systeemfouten en klimaatveranderingen. Tibor Horanyi van de Vereniging van de Grote Meren wijst erop dat klimaatverandering weliswaar een rol speelt.

Decennia van verkeerd waterbeheer, zoals het omzetten van wetlands in landbouwgrond, hebben echter het probleem verergerd. Momenteel is de hoeveelheid water die door verdamping verloren gaat groter dan de hoeveelheid die door regen wordt aangevuld. Uit gegevens van het Nationaal Directoraat-generaal voor Waterbeheer blijkt dat het meer begin juni slechts 3 centimeter boven het recorddieptepunt lag dat tijdens de extreme droogte van 2022 werd bereikt.

Economische en ecologische gevolgen

De ecologische en economische gevolgen zijn ernstig. Het lokale toerisme heeft het moeilijk. Veel bootverhuur- en zeilbedrijven zijn dit jaar gesloten gebleven, waarbij sommige exploitanten zijn uitgeweken naar het Balatonmeer.

Ondertussen stort de natuurlijke habitat in. Civiel ingenieur Tóth Sándor legt uit dat de dalende waterstanden rietvelden vernietigen en broedplaatsen voor vogels wegvagen. Bovendien warmt het ondiepe water sneller op, wat algenbloei veroorzaakt die de algehele waterkwaliteit verslechtert en vispopulaties bedreigt.

Voorgestelde oplossingen voor waterherstel

Het vinden van een duurzame manier om het meer weer te vullen is een prioriteit geworden. Eerdere methoden, zoals het onttrekken van water uit de Rákhegy-karstwatervoerende laag, zijn niet langer mogelijk vanwege de dringende behoefte aan drinkwater voor mensen. In plaats daarvan stellen experts voor om de Pátkai- en Zámolyi-reservoirs te upgraden door sediment te verwijderen om hun opslagcapaciteit te vergroten.

Andere voorgestelde strategieën zijn onder meer het hergebruiken van gezuiverd afvalwater uit installaties in Csákvár en Agárd of het aanleggen van een uitgebreid pijpleidingsysteem om water uit de Donau aan te voeren. Voor dat laatste zou echter een aanzienlijke investering in pompstations en filtersystemen nodig zijn om de introductie van invasieve soorten te voorkomen.

Een gecoördineerde weg vooruit

Om de crisis aan te pakken is een zorgvuldige, gecoördineerde aanpak nodig. Minister van Milieu Laszlo Gajdos heeft onlangs een bijeenkomst belegd met burgemeesters, niet-gouvernementele organisaties en hydrologen om te bepalen wat de beste weg vooruit is om het voortbestaan van het meer te verzekeren.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief