In het kort
- De nieuwe vijfjarenplan van China geeft prioriteit aan wetenschappelijke vooruitgang en AI-integratie in alle sectoren om technologische dominantie te bereiken.
- Deze strategie is bedoeld om economische uitdagingen, zoals een afnemende vraag en een crisis op de vastgoedmarkt, het hoofd te bieden door een conservatieve groeidoelstelling vast te stellen.
- China wil zijn strategische voorsprong op het gebied van zeldzame aardmetalen, die cruciaal zijn voor geavanceerde technologieën, behouden en tegelijkertijd voorzichtig afstappen van een op productiegericht groeimodel.
China heeft de nieuwe vijfjarenplan gepresenteerd dat gericht is op het versnellen van wetenschappelijke vooruitgang en het integreren van artificiële intelligentie (AI) in zijn industriële en economische sectoren. Deze strategische zet plaatst technologische dominantie centraal in de nationale veiligheid, vooral in de voortdurende rivaliteit met de Verenigde Staten. Dat meldt Reuters.
Strategische visie
Het plan, dat het vijftiende is in een reeks vijfjarige beleidscycli die in de jaren vijftig zijn gestart, weerspiegelt de visie van president Xi Jinping om ‘nieuwe productiekrachten’ te stimuleren om de ontwikkeling van China voorbij de middeninkomensval te stuwen, demografische uitdagingen te compenseren en de zelfvoorziening te verbeteren om de impact van Amerikaanse exportcontroles te verzachten.
Hoewel premier Li Qiang erkende dat China zich goed heeft weten te redden tijdens de tariefverhogingen van president Donald Trump, waarschuwde hij ook voor de toenemende bedreigingen voor het multilateralisme en de vrije handel. Daarom heeft China zijn defensiebudget en uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling met 7 procent verhoogd.
Omgaan met economische uitdagingen
Li Qiang ging verder in op de ‘acute’ onbalans tussen een robuust aanbod en een gematigde vraag, naast de risico’s van een verslechterende crisis op de vastgoedmarkt en hoge schulden van lokale overheden. Peking stelt voor 2026 een conservatievere groeidoelstelling van 4,5 tot 5 procent vast, lager dan de 5 procent van vorig jaar, mede dankzij het handelsoverschot.
Ondanks de wijdverbreide verwachtingen van een flinke stijging van de consumptie door huishoudens, blijft het vijfjarenplan vaag over specifieke cijfers, wat de hoop op hervormingen aan de vraagzijde mogelijk tempert. De handelsgeschillen met de regering-Trump vorig jaar, die even escaleerden tot embargo-achtige omstandigheden, toonden het belang van China hun dominantie in de toeleveringsketen als strategisch hefboomeffect.
Strategisch voordeel behouden
China heeft opnieuw bevestigd dat het zijn concurrentievoordeel wil behouden op het gebied van zeldzame aardmetalen, cruciale materialen voor technologieën variërend van AI-chips tot defensiesystemen. De Verenigde Staten en hun bondgenoten zijn nog jaren verwijderd van het doorbreken van hun afhankelijkheid van China voor deze essentiële grondstoffen.
Economen merken op dat de lagere groeidoelstelling Peking in staat stelt te experimenteren met capaciteitsvermindering in minder winstgevende industrieën, terwijl het voorzichtig afstapt van zijn op productiegerichte groeimodel. De recente beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof om een aantal van Trumps invoerheffingen ongedaan te maken en de verwachte besprekingen tussen de presidenten van beide landen later in maart zouden op korte termijn de weg kunnen effenen voor een stabielere relatie.
Stimuleringsmaatregelen en demografische uitdagingen
De stimuleringsmaatregelen van China omvatten een begrotingstekort van 4 procent van het bbp en ongewijzigde speciale quota voor de uitgifte van schuldpapier voor zowel de centrale als de lokale overheden. Hoewel het plan een marginale verhoging van de minimumpensioenen en de subsidies voor basisziektekostenverzekeringen voor niet-werkende plattelandsbewoners omvat, wordt de demografische neergang erkend door te beloven de uitgaven voor onderwijs te verhogen, kinderopvang te subsidiëren en openbare ziekenhuizen te hervormen.
Analisten waarschuwen echter dat het plan, dat eind 2025 is opgesteld, geen rekening houdt met de mogelijke gevolgen van de recente Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran. De Straat van Hormuz, een cruciale handelsroute voor China, wordt rechtstreeks beïnvloed door deze geopolitieke ontwikkelingen, wat een aanzienlijk risico vormt voor de economische stabiliteit van China.