In het kort
- AI verandert banen door het dagelijkse werk anders te maken.
- Tijdwinst alleen is geen garantie voor een hogere productiviteit.
- Managementbeslissingen bepalen of automatisering stress vermindert of de mentale belasting vergroot.
Uit onderzoek van TNO blijkt dat organisaties die AI invoeren vaak te weinig aandacht besteden aan de gevolgen voor hun medewerkers. AI verandert namelijk hoe mensen hun werk doen: taken kunnen afwisselender en uitdagender worden, maar ook juist eentoniger. Dit heeft invloed op de werkdruk, het welzijn van medewerkers en de ondersteuning die zij nodig hebben.
Verschillende effecten van AI per organisatie
Het onderzoek laat zien dat de impact van AI op efficiëntie en werk per organisatie verschilt. Zo bespaarde HelloPrint veel kosten door klantcontacten te automatiseren, waardoor er 80 procent minder personeel nodig was. Bij organisaties zoals LINKIT en de Douane bleef de winst beperkt tot kleine tijdsbesparingen, bijvoorbeeld bij het zoeken naar informatie of het opstellen van documenten.
Efficiëntie door AI is geen garantie voor groei
Tijdwinst door AI betekent niet automatisch dat een bedrijf meer productiviteit of omzet behaalt. Het hangt vooral af van hoe die extra tijd wordt gebruikt. Sommige bedrijven zetten die in om meer werk te doen, terwijl anderen juist kiezen om de werkdruk voor medewerkers te verlagen. Een voorbeeld is a.s.r.. Zij vonden het belangrijker om beter inzicht te krijgen in klantervaringen dan om alleen tijd te besparen. Hun doel om klantbeoordelingen precies te voorspellen is niet helemaal gehaald, maar de technische kennis die ze opdeden is wel waardevol voor toekomstige projecten.
Hoe AI het werk in de praktijk beïnvloedt
AI verandert ook echt hoe werk er in de praktijk uitziet, iets waar veel bedrijven niet goed op voorbereid zijn. Voor sommige medewerkers verdwijnen de simpele, herhalende taken en komen er juist moeilijkere en uitdagendere taken voor in de plaats, wat soms ook meer mentale druk geeft. Voor anderen wordt het werk juist makkelijker door automatisering. Het effect van AI staat niet vast: het hangt af van hoe het management de taken opnieuw verdeelt. Blijven de doelen hetzelfde maar wordt de werkdruk beter verdeeld, dan kan de stress dalen. Maar als het vrijgekomen werk vooral weer wordt opgevuld met vergelijkbare taken, kan het werk juist minder afwisselend worden.
