In het kort
- De Koningin Elisabethwedstrijd viert dat ze al 75 jaar wereldwijde muzikale virtuozen lanceert.
- Politieke verschuivingen hebben in het verleden de deelnemers en winnaars van de wedstrijd gevormd.
- Nieuwe cellisten strijden nu om prestige nu het evenement zijn artistieke reikwijdte uitbreidt.
De Koningin Elisabethwedstrijd viert haar diamanten jubileum en kijkt terug op 75 jaar waarin muzikaal talent in de schijnwerpers is gezet. Dat meldt VRT. De laatste week is begonnen met 12 cellisten die strijden om de hoogste eer. Hoewel de huidige naam al zeven en een half decennium bestaat, gaan de wortels van het evenement verder terug naar een internationale wedstrijd van voor de Tweede Wereldoorlog. De naam is geïnspireerd door koningin Elisabeth en vernoemd naar de violist Eugène Ysayë.
Geopolitieke veranderingen door de jaren heen
Door de jaren heen heeft de wedstrijd de wereldwijde politieke verschuivingen weerspiegeld. Tijdens de Koude Oorlog domineerden Sovjetmusici als Vladimir Ashkenazy en Philipp Hirshhorn het podium. Sommigen gebruikten het evenement als een springplank om naar het Westen over te lopen, wat leidde tot een totale afwezigheid van Sovjetdeelnemers van 1980 tot de val van het communisme. In de jaren 80 was er ook een opkomst van Aziatisch talent, aangevoerd door de Japanse Yuzuko Horigome. Hij sleepte in 1980 de eerste prijs in de wacht.
De reikwijdte van de wedstrijd is in de loop der tijd uitgebreid. In 1988 werd dankzij de inspanningen van José Van Dam en Gérard Mortier een zangcategorie geïntroduceerd. Meer recent, in 2017, werd de cellowedstrijd toegevoegd. Deze discipline heeft aanzienlijk internationaal prestige verworven, deels door de achteruitgang of boycot van andere grote wedstrijden zoals de Tsjaikovski in Moskou of de inmiddels ter ziele gegane Rostropovitsj in Parijs.
Nationale trots
Hoewel nog nooit een Belg de eerste prijs heeft gewonnen, heeft het land wel aanzienlijk succes geboekt. Talrijke landgenoten hebben de tweede en derde plaats behaald, waaronder Thomas Blondelle en wijlen Jodie Devos in de zangcategorie, evenals diverse pianisten en violisten. Bovendien werden tot 2012 ook componisten in de wedstrijd erkend, met Belgen zoals Albert Delvaux onder de laureaten.
Het evenement heeft gefungeerd als een wereldwijd springplank voor virtuozen. Marie-Nicole Lemieux merkte bijvoorbeeld op dat de wedstrijd alle professionele deuren voor haar opende, ondanks haar aanvankelijke onbekendheid.
Nieuwe generatie virtuozen
In de huidige finale staan opvallende talenten zoals de 24-jarige Maria Zaitseva en de 23-jarige Lionel Martin. Zaitseva, een studente uit Moskou en voormalig ARD-winnares, staat bekend om haar intense emotionele diepgang en hechte muzikale samenwerking met haar moeder. Haar programma bevat werken van Henri Dutilleux en een wereldpremière van Fang Man. Ondertussen brengt de Duitse cellist Lionel Martin, een alumnus van de Kronberg Academy, humor en percussieve energie in zijn spel, met een concerto van Antonín Dvořák naast het verplichte stuk van Fang Man.
