In het kort

• In België stijgt het aantal mensen dat afwezig is op het werk door psychische problemen, vooral bij jongeren.
• Meerdere, elkaar overlappende stressfactoren liggen ten grondslag aan deze verslechtering van de psychische gezondheid.
• AI-tools bieden riskante, oppervlakkige vervangingen voor professionele therapie.

Recente cijfers uit het AXA Mind Health Report tonen dat psychische problemen in België toenemen bij werkenden. Ongeveer 31 procent van de werknemers nam het afgelopen jaar ziekteverlof om mentale redenen, tegenover 26 procent twee jaar eerder. Vooral jongvolwassenen tussen 18 en 34 jaar worden sterk getroffen: bij hen loopt dat aandeel op tot 44 procent.

Bij werknemers ouder dan 55 jaar ligt dat veel lager, rond 13 procent. Dat meldt Belga.

Stressfactoren stapelen zich op bij werknemers

Professor Lode Godderis van de KU Leuven legt uit dat ziekteverzuim door psychische problemen meestal niet één duidelijke oorzaak heeft. Vaak spelen meerdere stressfactoren tegelijk mee, gemiddeld zo’n vijf per persoon. Het gaat dan bijvoorbeeld om financiële zorgen, onzekerheid over de toekomst (vooral bij jongeren), maar ook om maatschappelijke druk, eenzaamheid en de voortdurende stroom van negatieve nieuwsberichten.

De regering-De Wever wil langdurig ziekteverzuim aanpakken met strengere controles en een snellere opvolging. Toch waarschuwt professor Godderis dat zo’n aanpak ook nadelig kan werken. Volgens hem is mentale gezondheid moeilijk te meten zoals een lichamelijke aandoening, en kan extra controle ervoor zorgen dat mensen zich eerder terugtrekken of in de verdediging gaan. Hij pleit daarom voor een andere aanpak, met meer aandacht voor preventie, ondersteuning en een betere werksfeer op de werkvloer.

Meer Belgen kampen met mentale problemen

De mentale gezondheid van de bevolking gaat achteruit. Voor het eerst sinds 2021 zit de helft van de Belgen in een negatieve mentale toestand. Het taboe om hierover te praten is wel kleiner geworden, maar er blijven serieuze problemen. Achttien procent zegt depressief te zijn. Toch zoekt bijna de helft van deze mensen geen professionele hulp, vooral door de hoge kosten of omdat ze denken dat therapie niet nodig is.

Steeds meer mensen gebruiken technologie voor steun. Vierenvijftig procent van de Belgen en vierentwintig procent van de jongeren onder 35 gebruikt AI voor mentale ondersteuning. Godderis waarschuwt echter dat AI vooral gevoelens teruggeeft en bevestigt, zonder echte therapie te bieden. Ongeveer twintig procent kreeg zelfs schadelijk advies. AI kan een echte therapeut niet vervangen, omdat een therapeut iemand kan uitdagen en echt begeleiden.

Grote vraag naar hulp op de werkvloer

Ondanks de duidelijke nood blijft de steun op het werk vaak te beperkt. Acht op de tien werknemers zeggen dat ze hulp rond mentale gezondheid zouden gebruiken als die beschikbaar is. Toch geeft 40 procent van de Belgische werknemers aan dat hun werkgever zulke ondersteuning niet aanbiedt. Deze cijfers komen uit een grootschalig IPSOS-onderzoek in opdracht van AXA, waaraan 19 duizend volwassenen uit 18 landen deelnamen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief