In het kort

• Brazilië gebruikt gedoneerd mensenhaar om olie-absorberende schermen voor de kust te maken.
• Met haar gevulde cilinders vangen vervuilende stoffen uit de zee op in de Guanabara-baai bij Rio de Janeiro.
• Lokale kapsalons leveren duurzame grondstoffen om kwetsbare waterecosystemen te herstellen.

Om vervuiling van de oceanen tegen te gaan, maakt een nieuw ecologisch project in Brazilië gebruik van gedoneerd mensenhaar om beschermende barrières te bouwen die voorkomen dat olielekkages de kustlijn beschadigen. Hoewel het idee om haar als filtersysteem te gebruiken in eerste instantie misschien vreemd lijkt, heeft de methode zich al bewezen in landen als de Verenigde Staten en Chili. Geïnspireerd door deze internationale successen richtte Mariana Robrahn de ngo Fiotrar op om deze technologie lokaal toe te passen.

Inzet in de Guanabara-baai

Het proefproject loopt momenteel in de Guanabara-baai bij Rio de Janeiro, om precies te zijn in Enseada de Bom Jesus. In dit gebied worden met haar gevulde cilinders – vaak ‘dekens’ genoemd – vastgemaakt aan bestaande drijvende oranje afvalbarrières.

Volgens milieu-ingenieur Ana Beatriz Gonçalves, die het wekelijkse onderhoud regelt, gebruiken deze speciale filters de drijvende constructies als basis om verontreinigende stoffen op te vangen. Deze absorberende barrières zijn ontworpen om ongeveer vier maanden in het water te blijven en vangen biodiesel, olie en andere verontreinigingen op die afkomstig zijn van illegaal storten of schepen.

Duurzame materialen vinden

Brazilië is een ideale plek voor dit initiatief vanwege het enorme aantal kapsalons, wat zorgt voor een bijna onbeperkte voorraad grondstoffen. Op dit moment leveren zo’n twaalf salons haar dat niet geschikt is voor het maken van pruiken, om deze ecologische dekens te produceren.

Opvallend is dat deze absorptietechniek niet beperkt is tot mensenhaar; ook dierenvacht kan voor soortgelijke zuiveringsdoeleinden worden gebruikt. Robrahn heeft veel ervaring met het hergebruiken van haar voor maatschappelijke doelen; in 2013 richtte hij al ‘Cabelegria’ op om pruiken te leveren aan mensen die tegen kanker vechten.

Het ecosysteem herstellen

De Guanabara-baai is gekozen voor deze proeven omdat het drukke scheepsverkeer daar al tientallen jaren tot chronische vervuiling leidt. De lokale visser Sérgio Carvalho merkte op dat olievlekken zijn broodwinning vaak in de weg staan, en zei dat de vervuiling aan het wateroppervlak diep genoeg doordringt om vissen weg te jagen.

Milieuactivisten en de lokale vissersgemeenschap blijven optimistisch dat deze innovatieve filters op basis van haar de vervuiling zullen verminderen en zullen helpen bij het herstel van het kwetsbare ecosysteem van de baai.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief