In het kort

• Metacognitie stelt je in staat om je emotionele toestand in de gaten te houden en te beheersen.
• Zelfevaluatie verandert impulsieve reacties in doordachte reacties.
• Eenvoudige realiteitschecks verbeteren je emotionele intelligentie meteen.

Stel je voor dat je je verdrietig voelt omdat een goede vriend op het laatste moment een al lang gepland etentje heeft afgezegd met een vaag excuus. Hoewel je je hele dag voor deze afspraak had omgegooid, merk je dat je heen en weer geslingerd wordt tussen verdriet en boosheid. Hoewel je verstand je zegt dat je vriend waarschijnlijk een goede reden heeft, raak je in je hoofd verstrikt in zorgen over hoe het met jullie vriendschap staat of over je eigen tekortkomingen, waardoor je in de verleiding komt om een vijandig bericht te sturen. Dat meldt Psychology Today.

Rol van metacognitie

Onderzoek van de Universiteit van Sydney, onder leiding van Riley Leckie en collega’s, suggereert dat het geheim om met zulke momenten om te gaan ligt in ‘metacognitie’ of zelfmonitoring. Dit cognitieve proces houdt in dat je het verschil herkent tussen wat je op dit moment begrijpt en de informatie die nodig is om een goede beslissing te nemen. Hoewel dit meestal wordt geassocieerd met het aanleren van nieuwe vaardigheden – zoals het verzamelen van materiaal en het volgen van stappen voor een hobby – stellen de onderzoekers dat dezelfde mentale strategie ook kan worden toegepast op emotionele toestanden. Door hun gevoelens te monitoren, kunnen mensen emotionele verschuivingen herkennen, de intensiteit ervan analyseren en beslissen wanneer het nodig is om in te grijpen.

Om dit verband te onderzoeken, voerde het onderzoeksteam twee studies uit. De eerste was bedoeld om een verband te vinden tussen algemene metacognitieve vaardigheden en emotionele regulatie. Met behulp van de Situational Test of Emotion Management-Brief (STEM-B) en een waarnemingstaak met gestippelde vierkantjes, vonden de onderzoekers slechts een zwak verband.

Kracht van zelfevaluatie

Het tweede onderzoek richtte zich echter op een specifiekere toepassing. Deelnemers werd gevraagd om aan te geven hoe zeker ze waren van hun antwoorden op de STEM-B-scenario’s. Deze simpele zelfevaluatie verbeterde de kwaliteit van hun reacties op het omgaan met emoties aanzienlijk. De onderzoekers concludeerden dat het vragen naar zekerheidsbeoordelingen deelnemers dwong om dieper na te denken, beter op emotionele signalen te letten en de effectiviteit van hun reguleringsstrategieën in realtime te beoordelen.

Het belangrijkste voordeel van deze methode is dat hij zo toegankelijk is. Om je emotionele reacties te verbeteren, heb je geen uitgebreide training nodig; je hoeft alleen even stil te staan om te beoordelen of een bepaalde reactie wel past bij de situatie.

Praktische toepassing in het dagelijks leven

Als je dit toepast op het scenario van het afgezegde etentje: in plaats van impulsief een boos sms’je te sturen dat de vriendschap zou kunnen schaden, zou je emotionele metacognitie gebruiken. Door even stil te staan en je af te vragen of je eerste reactie de meest effectieve aanpak is, zou je kunnen besluiten je teleurstelling rustiger te uiten of te wachten tot de volgende dag om erop terug te komen, als je woede wat is weggeëbd.

Uiteindelijk suggereert het onderzoek dat emotionele intelligentie niet per se een eigenschap is die je je hele leven lang moet ontwikkelen. Het kan juist worden verbeterd door een simpele ‘realiteitscheck’, waardoor je kunt nadenken over je impulsen voordat je ernaar handelt.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief