In het kort

• Vier Amerikaanse staten klagen Meta aan omdat het verslavende functies voor minderjarigen heeft ontworpen.
• De mogelijke boetes kunnen oplopen tot maar liefst 1,4 biljoen dollar (1,28 biljoen euro).
• Uit interne lekken blijkt dat Meta bekende risico’s voor de geestelijke gezondheid van tieners heeft genegeerd.

Meta maakt zich op voor een grote rechtszaak bij een federale rechtbank in Oakland, waar vier Amerikaanse staten de techgigant ervan beschuldigen Facebook en Instagram opzettelijk zo te hebben ontworpen dat ze verslavend zijn voor jonge gebruikers. De juryselectie begint aanstaande woensdag, en de openingspleidooien staan gepland voor 18 augustus. De procedure duurt naar verwachting zes weken, waarna begin oktober een vonnis wordt verwacht. Dat meldt AFP.

Ontwerpkenmerken onder de loep

In de rechtszaak, aangespannen door de procureurs-generaal van New Jersey, Kentucky, Colorado en Californië, wordt gesteld dat Meta de federale wetgeving inzake gegevensbescherming voor kinderen (COPPA) en de staatswetten voor consumentenbescherming heeft overtreden. In plaats van zich te richten op door gebruikers gegenereerde content, richt de aanklager zich op specifieke ontwerpelementen – zoals het aantal ‘likes’, constante meldingen en oneindig scrollen – met het argument dat deze functies zijn ontworpen om minderjarigen verslaafd te houden. Door zich te richten op de productarchitectuur willen de staten de juridische immuniteit omzeilen die platforms doorgaans krijgen met betrekking tot content van derden.

De financiële belangen zijn ongekend groot, met mogelijke boetes die kunnen oplopen tot 1,4 biljoen dollar (1,28 biljoen euro) op basis van het geschatte aantal getroffen jongeren. Hoewel een jury de zaak behandelt, heeft rechter Yvonne Gonzalez Rogers het laatste woord over eventuele sancties. Mark Zuckerberg wordt naar verwachting een van de belangrijkste getuigen, wat de aanhoudende juridische druk op de CEO onderstreept.

Rol van de Facebook Files

Dit proces is het gevolg van een conflict dat in 2021 ontstond nadat klokkenluider Frances Haugen de „Facebook Files“ openbaar maakte. Uit die interne documenten bleek dat Meta op de hoogte was van de negatieve invloed die Instagram had op de geestelijke gezondheid van tienermeisjes, terwijl het bedrijf dergelijke effecten in het openbaar ontkende. Dit lek leidde tot grootschalige onderzoeken waarbij zo’n 30 staten betrokken waren.

Meta heeft al forse verliezen geleden in vergelijkbare rechtszaken. Een jury in Los Angeles hield Meta en YouTube onlangs verantwoordelijk voor de verslaving van een tiener, wat leidde tot een schadevergoeding van 6 miljoen dollar (5,52 miljoen euro). In New Mexico werd het bedrijf veroordeeld tot meer dan 500 miljoen dollar (460 miljoen euro) voor productaanpassingen en behandelingskosten, na een eerdere uitspraak van 375 miljoen dollar (345 miljoen euro) over de kwetsbaarheid van kinderen voor misbruikers. Meta is tegen deze uitspraken in beroep gegaan of is van plan dat te doen.

Verdedigingsstrategie van Meta

In zijn verdediging houdt Meta vol dat het jongeren beschermt en stelt het dat psychische problemen een structureel probleem zijn in de hele tech-industrie, en niet het gevolg van zijn specifieke platforms. Het bedrijf beweert ook dat sommige beschuldigingen inbreuk maken op de vrijheid van meningsuiting.

Deze zaak past in een bredere juridische trend tegen sociale‑mediabedrijven. TikTok, Snapchat en YouTube worden geconfronteerd met soortgelijke rechtszaken van schooldistricten en gezinnen. In één geval troffen vier grote platforms een schikking met een schooldistrict in Kentucky voor 27 miljoen dollar (24,84 miljoen euro) om te voorkomen dat een juridisch precedent zou ontstaan dat gevolgen kon hebben voor meer dan duizend andere lopende zaken.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief