In het kort

• Narcistische trekjes blijven flexibel en kunnen in de loop van de tijd veranderen.
• Door assertief grenzen te stellen, ontmoedig je het egocentrische gedrag van je partner.
• Een gezonde dynamiek in de relatie stimuleert de persoonlijke groei bij lastige partners.

Een relatie met iemand die sterke narcistische neigingen heeft, voelt vaak als een onvoorspelbare ervaring. Mensen in zo’n dynamiek worstelen vaak met een aanhoudende behoefte om hun partner aandacht te geven, terwijl ze zich gemanipuleerd voelen of zich zorgen maken over de stabiliteit van de relatie. Dat meldt Psychology Today.

Iemand als Kristen kan bijvoorbeeld verstrikt raken in een vicieuze cirkel van wrok, waarbij ze zich zowel bang als geïrriteerd voelt als haar partner agressief reageert op wat zij ziet als het niet voldoen aan zijn eisen.

Focus van recent onderzoek

Recent onderzoek door Anna Braig en haar team aan de Friedrich Schiller Universiteit in Jena suggereert dat zo’n relatiedynamiek kan veranderen. Het onderzoek richtte zich op ‘antagonistische/egocentrische’ (ASC) eigenschappen – met name die welke verband houden met de actieve kant van narcisme – in plaats van op de bredere ‘donkere triade’ van de persoonlijkheid.

Hoewel deze eigenschappen over het algemeen duiden op een moeilijke weg die koppels te wachten staat, stelden de onderzoekers de hypothese dat de invloed van een romantische relatie de persoonlijkheid van iemand naarmate hij of zij ouder wordt mogelijk kan sturen in de richting van meer sociaal aanvaardbaar gedrag.

Methodologie en meetmethoden

Om dit te onderzoeken, maakten de onderzoekers gebruik van het Duitse Gezinspanel, waarbij ze koppels gedurende zes jaar volgden met beoordelingen om de twee jaar. Ze maten verschillende factoren, waaronder narcisme, psychopathie en machiavellisme, naast de toewijding aan de relatie, tevredenheid en de frequentie van verbaal geweld.

Er werd vooral gekeken naar wederkerigheid: of partners hun relatie zagen als een transactionele ‘oog om oog’-uitwisseling of als een langetermijnbalans waarbij onmiddellijke terugbetaling niet nodig is.

Flexibiliteit van narcisme

De resultaten lieten zien dat, hoewel sterke ASC-kenmerken over het algemeen leiden tot minder tevredenheid in de relatie, narcisme op een unieke manier flexibel is. In tegenstelling tot psychopathie of machiavellisme, vertoonden de dimensies van narcistische bewondering en rivaliteit een verband met veranderingen in hoe het stel omging met wederkerigheid.

Dit betekent dat iemand met narcisme vatbaar kan zijn voor de invloed van zijn of haar partner, vooral als die partner duidelijk zijn of haar eigen behoeften kenbaar maakt en weigert de relatie eenzijdig te laten blijven.

Strategieën voor het stellen van grenzen

Voor mensen in deze lastige situaties biedt het onderzoek een sprankje hoop. Het suggereert dat je standhouden en vroeg grenzen stellen kan helpen om het zelfverheerlijkende gedrag van je partner te temperen.

Omdat de aanvankelijke aantrekkingskracht van een narcistische partner meestal na verloop van tijd afneemt, is het essentieel om snel een evenwichtige dynamiek te creëren om te voorkomen dat de relatie verslechtert.

Potentieel voor persoonlijkheidsgroei

Uiteindelijk wijzen deze bevindingen erop dat je persoonlijkheid in de vroege volwassenheid niet vastligt. Hoewel bepaalde schurende eigenschappen intimiderend kunnen zijn, kan de interactieve aard van een gezonde, assertieve relatie die scherpe kantjes afzwakken.

Dit suggereert dat je je ook met een moeilijke partner voldaan kunt voelen, mits de dynamiek in de relatie egocentrisme ontmoedigt en wederzijds respect stimuleert.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief