In het kort

• De blootstelling aan wereldwijde hittestress is in vijftig jaar tijd gestegen van 16 procent naar 22 procent van de bevolking.
• Gevaarlijke zones strekken zich nu uit tot voorheen gematigde regio’s zoals Scandinavië en het Verenigd Koninkrijk.
• Warmere nachten belemmeren het herstel van je lichaam en vormen een bedreiging voor risicogroepen.

Recent onderzoek, gepubliceerd in Nature Climate Change, laat een verontrustende trend zien: de wereldbevolking heeft te maken met een flinke toename van gevaarlijke hittestress vergeleken met vijftig jaar geleden.

Het meten van hoe mensen hitte ervaren

In het onderzoek zijn gegevens van de jaren 70 tot en met 2024 geanalyseerd, met de nadruk op ‘hittestress’. In tegenstelling tot gewone thermometerwaarden wordt hittestress gemeten met de Universal Thermal Climate Index (UTCI), die kijkt hoe je lichaam warmte daadwerkelijk ervaart door rekening te houden met luchtvochtigheid, wind en zonnestraling. Deze ‘gevoelstemperatuur’ is een nauwkeurigere voorspeller van gezondheidsrisico’s dan alleen de luchttemperatuur.

De statistische verschuiving is opvallend. In de jaren 70 kreeg zo’n 16 procent van de wereldbevolking minstens één dag per jaar te maken met extreme hittestress, gedefinieerd als een hitte-index van 46 °C of meer. Tegen 2024 is dit percentage gestegen naar 22 procent. Deze stijging betekent dat miljoenen extra mensen nu jaarlijks worden blootgesteld aan omstandigheden die levensbedreigend kunnen zijn.

Geografische uitbreiding van het gevaar

Geografisch gezien breidt de crisis zich uit. Terwijl in traditionele hotspots zoals Frankrijk, Italië, Spanje en Portugal de hitte-indexen met wel vijf graden zijn gestegen, breidt het fenomeen zich nu uit naar gebieden die voorheen gematigd waren.

Regio’s zoals Scandinavië, het Verenigd Koninkrijk en delen van Noord-Amerika hebben nu te maken met “zeer sterke“ hittebelasting, waarbij de indexen minstens 38 °C bereiken.

Gevaar van tropische nachten

Een bijzonder kritieke bevinding betreft de toename van “tropische nachten”, waarbij de hitte-index boven de 20 °C blijft. Slaap is voor het menselijk lichaam de belangrijkste manier om te herstellen van de thermische belasting overdag; als de nachten warm blijven, wordt dit afkoelingsproces verstoord.

Dit gebrek aan nachtelijke verkoeling is vooral gevaarlijk voor risicogroepen, zoals kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met chronische aandoeningen. Deze risico’s uiten zich vaak in ademhalings-, nier- of hart- en vaatproblemen, in plaats van in een directe zonnesteek.

Wat met de toekomst?

De onderzoekers waarschuwen dat de trend zich blijft voortzetten. Gezien de recente ernstige hittegolven in Europa is het duidelijk dat deze extreme omstandigheden veranderen van zeldzame uitzonderingen naar alledaagse gebeurtenissen.

Voor mensen in tropische gebieden zoals Brazilië bevestigen deze bevindingen de ervaring dat de zomers steeds langer duren, eerder beginnen en steeds minder verkoeling bieden.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief