In het kort
- Onderzoekers hebben de Zuid-Amerikaanse Chileense kluizenaarsspin ontdekt in Porto, Portugal.
- Wereldwijde handel en klimaatverandering bevorderen de verspreiding.
- Monitoring door experts blijft essentieel, ondanks het schuwe karakter van de spin en het feit dat je hem zelden tegenkomt.
De Chileense kluizenaarsspin (Loxosceles laeta) is voor het eerst geïdentificeerd op het Iberisch schiereiland, om precies te zijn in de stad Porto, Portugal.
Volgens entomoloog José Manuel Grosso-Silva van het Museum voor Natuurhistorie en Wetenschap van de Universiteit van Porto is er weinig reden tot paniek onder het publiek. Hij legt uit dat het teruggetrokken karakter van de spin het onwaarschijnlijk maakt dat je hem per ongeluk tegenkomt of gebeten wordt.
Oorsprong van de spin
Hoewel de spin schuw is, kan zijn gif gevaarlijk zijn en vaak necrotische huidletsels veroorzaken. Deze soort komt van nature voor in Zuid-Amerikaanse landen zoals Argentinië en Brazilië, maar door de wereldwijde handel is hij ver buiten zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied terechtgekomen.
De ontdekking in Porto vond in twee fasen plaats: in september 2025 werd eerst een mannetje op een muur gespot, gevolgd door de vondst van een dood mannetje in een kleefval in januari 2026.
Het identificeren van Loxosceles laetakan lastig zijn, omdat hij sterk lijkt op de mediterrane kluizenaarsspin (Loxosceles rufescens), die al meer dan twee eeuwen in Portugal voorkomt. Beide soorten zijn nachtdieren, bruin en bouwen hun webben liever in donkere hoekjes of op muren dan in de begroeiing. Het belangrijkste anatomische verschil zit in de pedipalpen van de mannetjes. Omdat ze zo op elkaar lijken, vermoeden onderzoekers dat eerdere waarnemingen van de mediterrane kluizenaarsspin misschien wel deze nieuwe soort waren.
Mogelijke gezondheidsrisico’s
De ernst van beten van deze spinnen varieert, van milde reacties tot dodelijke afloop. In een rapport uit 2023 in SPMI Case Reports werd een vrouw beschreven die loxoscelisme kreeg nadat ze in een stadspark door een mediterrane kluizenaarsspin was gebeten.
Haar symptomen ontwikkelden zich van aanvankelijke zwelling tot koorts, vermoeidheid en wijdverspreide huidnecrose en -afschilfering, waardoor ze 16 dagen in het ziekenhuis moest blijven.
De opkomst van uitheemse soorten
Deze komst maakt deel uit van een bredere trend waarbij zich meer dan 300 niet-inheemse insectensoorten in Portugal hebben gevestigd, vaak via het transport van goederen of planten. Zo kwam de Aziatische hoornaar Europa binnen via bonsaizendingen uit China.
Daarnaast heeft de vernietiging van natuurlijke leefgebieden ten gunste van monoculturen en stedelijke groei, in combinatie met snel stijgende temperaturen wereldwijd, omgevingen gecreëerd waarin exotische soorten goed kunnen gedijen.
Toekomstige monitoring
Hoewel Loxosceles laetabuiten niet kan overleven bij extreme kou, zoals blijkt uit zeldzame waarnemingen binnenshuis in Finland en Duitsland, zijn experts van mening dat de aanwezigheid ervan op het Iberisch schiereiland zorgvuldige monitoring vereist om te zien hoe de populatie zich ontwikkelt.
Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief
