In het kort

• Terratis maakt mannelijke tijgermuggen onvruchtbaar met röntgenstraling. Zo worden de lokale populaties kleiner gemaakt.
• Het opschalen van de productie en het verlagen van de kosten blijven cruciale hindernissen voor wereldwijde haalbaarheid.
• Volksgezondheidsexperts pleiten voor een veelzijdige aanpak om de verspreiding van tropische ziekten te stoppen.

Een start-up uit Montpellier (Frankrijk), Terratis, probeert de verspreiding van invasieve tijgermuggen tegen te gaan met gerichte sterilisatie, dat meldt AFP. Het bedrijf stelt groepen mannelijke muggen bloot aan röntgenstraling, waardoor ze onvruchtbaar worden. Wanneer deze mannetjes in steden worden losgelaten en paren met wilde vrouwtjes, komen er geen larven uit de eitjes. Zo neemt de lokale muggenpopulatie geleidelijk af.

Nieuwe aanpak tegen tijgermuggen

Deze methode werd ongeveer 50 jaar geleden ontwikkeld voor de landbouw, maar wordt nu gebruikt om de tijgermug Aedes albopictus te bestrijden. Deze soort kan ziektes verspreiden zoals chikungunya, zika en knokkelkoorts. Door klimaatverandering komt de mug nu in veel delen van Frankrijk en ook in andere regio’s ter wereld voor, waardoor zowel rijke als armere landen ermee te maken krijgen.

Hoewel het idee wetenschappelijk klopt, is het opschalen ervan lastig. Terratis produceert nu ongeveer 1,5 miljoen insecten per week, maar wil dat binnen twee jaar verhogen tot 40 miljoen om aan de vraag uit steden te voldoen. Frederic Simard van het Instituut voor Onderzoek en Ontwikkeling (IRD) zegt dat de technologie nog in een vroege fase zit, en dat de kosten omlaag en de efficiëntie omhoog moeten om echt op grote schaal te werken.

Meerdere strategieën nodig

Wereldwijd worden ook andere methoden gebruikt, zoals Wolbachia-bacteriën in Azië en Zuid-Amerika om de overdracht van virussen te blokkeren. Volgens Simard is een combinatie van verschillende aanpakken nodig, zoals sterilisatie, vallen, insecticiden en Wolbachia, om de risico’s voor de volksgezondheid goed te beheersen.

Er lopen ook al praktische testen, bijvoorbeeld in het district Malbosc. Daar worden om de twee weken duizenden insecten losgelaten. Financiering blijft wel een groot probleem. Lokale bestuurders, waaronder Stéphane Jouault, zeggen dat de hoge kosten van een stadsbrede aanpak, zoals een recent experiment van 70 duizend euro, beter gedragen moeten worden door nationale en regionale gezondheidsdiensten in plaats van door private partijen.

Onduidelijke regels vertragen aanpak

Een extra probleem is dat er in Frankrijk nog geen duidelijke regels zijn voor deze methode. Steriele muggen vallen niet netjes in bestaande categorieën zoals genetisch gemodificeerde organismen of biociden. Dat kan investeerders afschrikken.

Toch zijn de eerste resultaten hoopgevend. In Brive-la-Gaillarde bleek na een grote uitzetting een groot deel van de eitjes niet uit te komen. Het doel is niet om de soort volledig uit te roeien, maar wel om de populatie blijvend te verkleinen. Zo wil men de verspreiding van tropische ziektes lokaal beter onder controle houden.

RH

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief