In het kort
- Japan heeft het Soma Nomaoi-festival verplaatst naar mei om ruiters en paarden te beschermen tegen dodelijke hittegolven.
- Dankzij inclusieve hervormingen is deze samoeraitraditie uitgebreid naar gewone burgers en vrouwen.
- De vergrijzing en stijgende kosten vormen nu een bedreiging voor het voortbestaan van het evenement op de lange termijn.
Ondanks aardbevingen, oorlogen en de gevolgen van een nucleaire crisis wordt het duizend jaar oude Soma Nomaoi-paardenfestival in Japan nu geconfronteerd met de druk van een opwarmende planeet. Bij deze eeuwenoude traditie, die plaatsvindt in de buurt van Minamisoma, dragen ruiters 25 kg aan samurai-uitrusting om deel te nemen aan zware wedstrijden te paard.
Het evenement, dat van oudsher een oefenterrein voor krijgers was, blijft een hoeksteen van de lokale identiteit en wordt al minstens vier eeuwen ononderbroken gehouden.
Aanpassen aan extreme hitte
Tot voor kort vond het festival plaats tijdens het hoogtepunt van de zomer, maar door de stijgende temperaturen wereldwijd werd deze timing gevaarlijk. Japan heeft recordhitte gekend, waarbij de weerdienst zelfs een categorie ‘wreed heet’ heeft geïntroduceerd voor dagen met temperaturen boven de 40 °C. Deze omstandigheden bleken dodelijk voor dieren en gevaarlijk voor mensen; tijdens het evenement in 2023 kregen meer dan 100 paarden en talloze mensen last van een zonnesteek. Om dit tegen te gaan, hebben de organisatoren het evenement verplaatst naar eind mei.
Voor Mitsukiyo Monma, die al meer dan vijf decennia meedoet aan de festiviteiten, is de verandering een opluchting. Hij herinnert zich voorgaande jaren waarin de hitte zo hevig was dat hij medische zorg nodig had, en merkt op dat de zware kimono en het harnas deelname in de zomer bijna ondraaglijk maakten. Het koelere weer in mei stelt ruiters daarentegen in staat om warm te blijven met hete koffie en op te treden zonder het risico op extreme uitdroging.
Rituelen van de samoerai
Het evenement bestaat uit verschillende intense onderdelen, te beginnen met vlaggenraces op een ovale baan. Daarna volgt een wedstrijd in een uitgestrekte weide waar ruiters strijden om gekleurde vlaggen die uit de lucht vallen. De finale bestaat uit de uitdagende taak om met de hand wilde paarden te vangen als offer aan de goden. Monma beschrijft deze ervaring als een diepgaande mentale en fysieke transformatie, waardoor hij zich een echte samoerai voelt.
Het festival is ook sociaal geëvolueerd. Ooit was het voorbehouden aan de samoeraiklasse, maar na de val van het feodale systeem werd het voor iedereen opengesteld en na de Tweede Wereldoorlog werden ook vrouwen toegelaten. Dankzij deze inclusiviteit kon Monma de ervaring delen met zijn kleindochters tijdens het meest recente evenement, dat plaatsvond bij een aangename temperatuur van 18 °C. Toeschouwers, zoals Haruto Inoue, merkten op dat de afwezigheid van extreme hitte de ervaring voor alle betrokkenen veel aangenamer maakte.
Toekomstige uitdagingen voor de traditie
Milieukwesties zijn echter niet de enige bedreiging. De traditie kampt met een slinkend aantal deelnemers als gevolg van de vergrijzing in Japan en de hoge kosten voor het onderhouden van paarden.
Terwijl Fumihiko Futakami, directeur van het Minamisoma City Museum, gelooft dat de datumwijziging de energie van de paarden en ruiters nieuw leven heeft ingeblazen, vreest Monma dat er verdere vernieuwingen nodig zijn om ervoor te zorgen dat het festival nog een eeuw standhoudt.
