In het kort

• Door enorme structurele ongelijkheden krijgen miljoenen mensen in arme regio’s geen basiszorg bij kanker.
• Onbetaalbare kosten en maatschappelijke stigma’s dwingen veel patiënten om levensreddende behandelingen op te geven.
• Vermijdbare risicofactoren spelen een rol bij 40 procent van de nieuwe kankergevallen wereldwijd.

Een recent rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt dat, ondanks aanzienlijke medische vooruitgang, miljoenen mensen wereldwijd na een kankerdiagnose nog steeds te maken hebben met ernstige financiële, emotionele en fysieke problemen. Hoewel de aandacht vaak uitgaat naar innovatieve therapieën en nieuwe hoop, benadrukt dr. Andre Ilbawi, hoofd kankerbestrijding bij de WHO, dat niet iedereen evenveel profijt heeft gehad van wetenschappelijke doorbraken.

Kankercijfers blijven stijgen

De cijfers zijn ontnuchterend: volgens schattingen krijgt 20 procent van de bevolking de ziekte, en wordt 92 procent van de mensen ermee geconfronteerd, ofwel persoonlijk, ofwel via een dierbare.

Uit de huidige gegevens blijkt dat er jaarlijks ongeveer 10 miljoen sterfgevallen zijn en 20,6 miljoen nieuwe gevallen, een aantal dat naar verwachting zal stijgen tot bijna 35 miljoen in 2050.

Kloof in toegang tot kankerzorg

Er bestaan nog steeds grote structurele ongelijkheden wat betreft de toegang tot gezondheidszorg. Zo ligt het vijfjaars overlevingspercentage voor kinderkanker of borstkanker in rijke landen boven de 85 procent, maar zakt het in arme regio’s tot onder de 30 procent.

Die kloof wordt veroorzaakt door een gebrek aan middelen; sommige landen beschikken niet over bestralingsapparatuur en de beschikbaarheid van essentiële oncologische medicijnen is in gebieden met lage inkomens aanzienlijk lager dan in welvarende gebieden. In Sub-Sahara Afrika illustreert de combinatie van slechte diagnosecijfers en hoge sterftecijfers deze crisis.

Financiële en sociale drempels

Financiële barrières maken de situatie nog erger, aangezien tweederde van de landen oncologie uitsluit van hun universele zorgstelsels. In sommige regio’s zijn de zorgkosten zo onbetaalbaar dat 90 procent van de patiënten hun behandeling stopt.

Patiëntenadvocaat Abigail Simon-Hart wijst erop dat gezinnen soms moeten kiezen tussen levensreddende medische zorg en bijvoorbeeld het onderwijs van hun kinderen. Bovendien blijft sociaal stigma een dodelijke hindernis: sommige patiënten weigeren noodzakelijke operaties, zoals borstamputaties, omwille van het gevoel van sociale schaamte.

Tekenen van vooruitgang

Het rapport wijst ook op positieve ontwikkelingen. Zo komt de uitroeiing van baarmoederhalskanker dichterbij en daalt het wereldwijde tabaksgebruik. De meeste landen hebben inmiddels officiële kankerstrategieën ingevoerd.

Dr. Isabelle Soerjomataram van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek wijst erop dat 40 procent van de nieuwe gevallen verband houdt met beheersbare risicofactoren, zoals overgewicht, alcoholgebruik, infecties en tabaksgebruik.

Oproep tot uitgebreide maatregelen

Uiteindelijk dringen WHO-deskundigen er bij regeringen op aan om prioriteit te geven aan de financiering van uitgebreide zorg – van vroege opsporing tot langdurige zorg – en te erkennen dat ondersteunende zorg net zo belangrijk is als het zoeken naar een geneesmiddel.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief