In het kort

• De gemiddelde Nederlander geeft nu twee keer zoveel uit als vijftig jaar geleden, dankzij hogere lonen en economische groei.
• Deze verdubbeling van de consumptie weerspiegelt een aanzienlijke stijging van de levensstandaard van de Nederlandse bevolking, waardoor voorheen luxe artikelen nu heel gewoon zijn geworden.
• Hoewel inkomensgroei en het bbp vaak samenvallen, wijst onderzoek op een groeiende kloof tussen de beschikbare inkomens van Nederlandse huishoudens.

De Nederlandse consumptie is de afgelopen vijf decennia aanzienlijk gestegen. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) geeft de gemiddelde Nederlander nu twee keer zoveel uit als vijftig jaar geleden, voornamelijk door hogere lonen en een groeiende economie. Vorig jaar bedroegen de gemiddelde uitgaven 34.000 euro, inclusief dagelijkse uitgaven zoals boodschappen en huur, maar ook door de overheid gefinancierde sociale voorzieningen. Dat meldt NU.nl.

Stijging van de levensstandaard

Deze verdubbeling van de consumptie, gecorrigeerd voor inflatie, wijst op een aanzienlijke stijging van de levensstandaard van de Nederlandse bevolking. CBS-onderzoeker Peter Hein van Mulligen merkt op dat het begrip welvaart in deze periode ook is veranderd. Wat vijftig jaar geleden als luxe werd beschouwd, zoals vliegen, is nu voor velen heel gewoon.

Wat de individuele consumptie betreft, staat Nederland op de tweede plaats in Europa met 34.000 euro per persoon, net achter Luxemburg. België en Ierland volgen op korte afstand. Het bruto binnenlands product (bbp) per hoofd van de bevolking bedroeg in 2025 65.000 euro, een stijging van 1,3 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Dit cijfer geeft het totale inkomen weer dat binnen Nederland wordt gegenereerd en wordt berekend door het totale bbp te delen door de bevolking. Luxemburg loopt voorop in de Europese Unie wat betreft het bbp per hoofd van de bevolking dankzij de vele financiële instellingen, hoewel niet alle werknemers daar wonen.

Convergentie van consumptie en bbp-groei

Van Mulligen geeft aan dat consumptie en bbp‑groei in Nederland de afgelopen vijftig jaar nauw met elkaar zijn meegegroeid. Hoewel de inkomensgroei soms boven de economische groei kan liggen of er juist achterblijft, komen beide uiteindelijk weer bij elkaar uit. Ondanks de relatief gelijke inkomens onder de Nederlandse bevolking laat onderzoek echter zien dat de kloof tussen de beschikbare inkomens van huishoudens in de afgelopen veertig jaar is toegenomen. Vooral mannen met lagere inkomens zagen hun financiële situatie minder verbeteren dan het gemiddelde.

Ook onderzoekers van het Centraal Planbureau (CPB) uiten hun bezorgdheid over de toenemende inkomensongelijkheid in Nederland. Deze specifieke CBS-studie gaat hier niet op in.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief