In het kort

• Het kabinet-Schoof heeft in 2025 geen oplossing gevonden voor cruciale problemen zoals klimaatverandering, stikstofvervuiling en woningtekorten.
• Het uitblijven van maatregelen op deze urgente punten brengt een aanzienlijke financiële last met zich mee voor Nederland, die jaarlijks miljarden euro’s kost.
• De Rekenkamer had ook kritiek op veiligheidslekken binnen de ministeries van Defensie en Justitie, en uitte ernstige zorgen over de nationale veiligheid.

Volgens het verantwoordingverslag van de Nederlandse Rekenkamer was het jaar 2025 onder het kabinet-Schoof grotendeels onproductief. Het rapport wijst op het falen om belangrijke kwesties zoals klimaatverandering, stikstofvervuiling en woningtekorten aan te pakken. Bovendien worden hardnekkige problemen binnen de ministeries van Defensie en Justitie gesignaleerd.

Niet-gehaalde woningbouwdoelen

Concreet heeft de vorige minister van Volkshuisvesting, Keijzer, slechts de helft van het toegewezen budget voor woningbouw gebruikt, ondanks het aanhoudende tekort aan nieuwe woningen. De doelen voor het terugdringen van de CO2-uitstoot in 2030 zijn nu onhaalbaar. De oplossingen voor de stikstofvervuiling blijven ongrijpbaar.

De Rekenkamer kwam op de Verantwoordingsdag met een harde beoordeling. Het concludeerde dat de regering haar beloften niet is nagekomen. Tijdens dit jaarlijkse evenement, dat traditioneel op de derde woensdag van mei plaatsvindt, wordt de besteding van belastinggeld door de regering onder de loep genomen.

Rekenkamer ziet gebrek aan vooruitgang

Bij de presentatie van het rapport aan de Tweede Kamer betreurde Rekenkamerpresident Duisenberg het gebrek aan vooruitgang en in sommige gevallen de volledige stilstand die in 2025 werd waargenomen. Hij waarschuwde dat een dergelijke inertie een aanzienlijke financiële last met zich meebrengt, die jaarlijks miljarden euro’s kost.

De controle ging verder dan deze grote zorgen en omvatte ook kleinere kwesties. Zo werd de doelstelling van het kabinet-Schoof om het ambtenarenapparaat met meer dan 20 procent in te krimpen niet gehaald. In plaats daarvan nam het aantal fulltime banen met drieduizend toe. Ook blijft het onzeker of de geplande bezuinigingen van een miljard euro effect zullen hebben.

Zorgen over veiligheid nemen toe

Wat de zorgen nog vergroot, is dat de Rekenkamer kritiek had op het huidige veiligheidskader in Nederland. Dit is vooral zorgwekkend gezien het huidige geopolitieke klimaat met name dreigingen vanuit Rusland en wereldwijde instabiliteit. Het rapport signaleert “ernstige problemen” bij zowel het ministerie van Defensie als dat van Justitie.

De veiligheid van militaire installaties blijft in het gedrang, een terugkerend probleem dat al jaren speelt. Bovendien wijst de controle op een “gebrek aan coördinatie” dat de nationale veiligheid in gevaar brengt, wat blijkt uit de ontoereikende bescherming van cruciale kabels en pijpleidingen in de Noordzee.

Conflict met ministers

Rechter-president Duisenberg kwam meteen in conflict met minister van Defensie Yesilgöz over vermeende pogingen om aanbestedingsprocedures voor defensiecontracten van miljarden euro’s te omzeilen. Hij had kritiek op de afwijzende houding van Yesilgöz ten opzichte van deze zorgen.

Minister van Justitie Van Weel kreeg ook kritiek vanwege buitensporige vertragingen in strafzaken, met name die waarbij jongeren en zedendelicten betrokken waren. De Rekenkamer schreef deze achterstand toe aan onvoldoende coördinatie door de minister en uitte haar bezorgdheid over het ontbreken van een duidelijke oplossing.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief