In het kort

• De Europese Commissie heeft een uitstelperiode van drie jaar voorgesteld voor boetes bij overtredingen van de methaanregels.
• Milieuactivisten vinden dat dit ‘sanctie-uitstel’ de wereldwijde klimaatdoelen en de verantwoordelijkheid van importeurs ondermijnt.
• Leiders uit de sector eisen formele wetswijzigingen om rechtszekerheid op de lange termijn te garanderen.

Na intense druk vanuit de energiesector en grote exporteurs heeft de Europese Commissie een uitstelperiode van drie jaar voorgesteld voor boetes bij overtredingen van de methaanregelgeving. Deze stap volgt op argumenten van landen als Nigeria, Qatar, Algerije en de Verenigde Staten dat strenge rapportageverplichtingen de energiestroom naar Europa zouden kunnen verstoren, wat de energiestabiliteit van de EU in gevaar zou kunnen brengen.

Nieuw toezichtskader

Deze regels, die in mei 2024 van kracht werden, zorgden voor het eerste uitgebreide systeem om methaanemissies in de energiesector te monitoren en te controleren, om zo dit krachtige broeikasgas aan te pakken. Hoewel de boetes voor niet-naleving eigenlijk in 2027 zouden ingaan, geeft de recente richtlijn van de Commissie aan dat bedrijven in eerste instantie vrijgesteld zouden moeten worden van deze sancties.

Weerstand van milieuactivisten

Milieuactivisten hebben kritiek op dit besluit en zeggen dat een ‘sanctievrije periode’ een cruciale wereldwijde inspanning om de uitstoot te verlagen ondermijnt. Esther Bollendorff van Climate Action Network Europe stelde dat de beweringen van de industrie over leveringszekerheid overdreven zijn en dat zulke vrijstellingen in feite zorgen dat import met hoge uitstoot, vooral uit de VS, onder de verantwoordelijkheid uitkomt. Ze drong er bij de lidstaten op aan om strenge sanctiesystemen te handhaven, zodat vervuilers verantwoordelijk blijven voor hun impact op het milieu.

Richtlijnen voor importeurs

Om importeurs te helpen bij het navigeren door deze regels heeft de Commissie ook niet-bindende modelcontractbepalingen gepubliceerd. Hoewel deze geen nieuwe wettelijke vereisten opleggen, zijn ze bedoeld om een kader te bieden voor duurzame en transparante contractuele afspraken, met als doel een stabiele aanvoer van steenkool, LNG, ruwe olie en aardgas te waarborgen.

Ondanks deze maatregelen vinden vertegenwoordigers van de industrie dat niet-bindende richtlijnen niet genoeg zijn. Een woordvoerder van de International Association of Oil and Gas Producers zei dat alleen formele wetswijzigingen de rechtszekerheid kunnen bieden die de markt nodig heeft. Bedrijfsleiders waarschuwen dat de huidige onduidelijkheid nu al een belemmering vormt voor commerciële contracten en besluitvorming, en pleiten voor snellere aanpassingen van de regels om consumenten en het concurrentievermogen te beschermen.

Pragmatisch midden

Aan de andere kant zien sommige experts de strategie van de Commissie als een praktisch midden. Maas Goote, een voormalig EU-klimaatonderhandelaar, prees de pragmatische aanpak bij de uitvoering. Hij waarschuwde echter dat de kern van de verordening intact moet blijven, en merkte op dat de stijging van de wereldwijde methaanconcentraties bewijst dat vrijwillige maatregelen niet werken en dat een strak regelgevingskader nodig is.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief