In het kort

• Het recordaantal bezoekers aan de tentoonstelling bevestigt de blijvende wereldwijde invloed van Frida Kahlo.
• Bedrijfsmerken hebben haar rebelse identiteit omgezet in een esthetiek voor de massamarkt.
• Deze commercialisering dreigt de diepe pijn en authenticiteit van haar oorspronkelijke kunst te doen vervagen.

De blijvende wereldwijde fascinatie voor Frida Kahlo blijkt duidelijk uit het ongekende succes van de nieuwste tentoonstelling van Tate Modern, Frida: The Making of an Icon. Met meer dan 41.000 verkochte kaartjes nog voor de opening op 25 juni heeft het evenement alle eerdere records van het museum verbroken, inclusief die van David Hockney. Dat meldt Euronews.

Deze enorme populariteit laat zien hoe blijvend de impact is van een kunstenares die wordt geprezen om haar compromisloze eerlijkheid, haar grenzenverleggende creativiteit en haar rol in het op de internationale kaart zetten van de Mexicaanse kunst.

Commercialisering van een beeld

Kahlo’s nalatenschap is echter uitgegroeid tot een commercieel fenomeen. Haar kenmerkende uiterlijke trekken – met name haar samengegroeide wenkbrauwen, donker haar versierd met bloemen en opvallende lippen – zijn gereduceerd tot een vereenvoudigde visuele afkorting.

Deze stijl is nu overal te zien op allerlei consumentenartikelen, van keukenspullen en telefoonaccessoires tot kleding. Terwijl kleine makers al lang gebruikmaken van haar afbeelding, hebben ook grote wereldwijde merken zoals Vans, Mattel en Forever 21 munt geslagen uit haar gelijkenis, waardoor haar persoonlijke uiterlijk is veranderd in een merk dat op de massamarkt kan worden verkocht.

Aantrekkingskracht van de buitenstaander

Verschillende factoren dragen bij aan deze cultachtige commerciële aantrekkingskracht. Haar levendige, bohemienachtige stijl zorgt voor een visueel opvallend motief dat makkelijk te reproduceren is.

Bovendien sluit haar weigering om zich aan traditionele schoonheidsnormen te houden aan bij moderne bewegingen die kunstmatige standaarden afwijzen ten gunste van een natuurlijke uitstraling. Voor velen is het tonen van Kahlo’s afbeelding een manier om aan te geven dat je je verbonden voelt met buitenbeentjes, of om een vrouw te eren die veerkracht en moed symboliseert.

Pijn en het ontstaan van een mythe

Deze iconografie komt voort uit haar diepe persoonlijke leed. Een rampzalig busongeluk op haar 18de bezorgde haar blijvende verwondingen, maar ze vond in de schilderkunst een manier om te overleven en zich uit te drukken.

Haar daaropvolgende worstelingen met haar gezondheid en een tumultueus huwelijk versterkten haar imago als de typische lijdende kunstenaar nog verder. Hoewel sommige wetenschappers beweren dat een te grote focus op haar biografie afleidt van de technische kwaliteit van haar werk, heeft deze mythologisering haar symbolische waarde als voorvechtster van genderemancipatie en individualiteit alleen maar vergroot.

Conflict tussen kunst en winst

Uiteindelijk roept deze wijdverbreide commercialisering zorgen op over het verdwijnen van de ware bedoeling van de kunstenares. Door haar te veranderen in een trendy symbool van ‘cool’, hebben kapitalistische bedrijven haar imago losgekoppeld van de oorspronkelijke, pijnlijke betekenissen.

Daardoor is de vrouw die stond voor authenticiteit en rebellie omgevormd tot een gestandaardiseerd product, dat winst oplevert voor bedrijven op een manier die haaks staat op haar eigen waarden.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief