In het kort

• De EU streeft naar 46 procent elektrificatie tegen 2040 om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen drastisch te verminderen.
• Nieuwe belastingrichtlijnen zorgen ervoor dat elektriciteit goedkoper wordt dan gas, om de overstap naar groen te stimuleren.
• Experts waarschuwen dat strenge regels nodig zijn om ervoor te zorgen dat nieuwe stroom uit schone bronnen komt.

De Europese Commissie heeft een strategische doelstelling geïntroduceerd om de elektrificatie van de industrie, de bouwsector en de transportsector in de EU tegen 2040 te verhogen tot 46 procent. Dit initiatief is bedoeld om de afhankelijkheid van de EU van buitenlandse fossiele brandstoffen te verminderen, wat mogelijk een besparing van 260 miljard euro per jaar kan opleveren. Om deze transitie te ondersteunen, stelt Brussel hervormingen voor op het gebied van energie-efficiëntie in gebouwen, energiebelastingen en de tarieven die netbeheerders hanteren. Deze urgentie komt voort uit eerdere kwetsbaarheden op het gebied van energiezekerheid, met name de risico’s die gepaard gaan met de invoer van fossiele brandstoffen via de Straat van Hormuz.

De kostenkloof aanpakken

Een grote hindernis voor deze transitie zijn de hoge kosten van elektriciteit in vergelijking met gas. Om dit op te lossen, introduceert de Commissie een wettelijke richtlijn waarin staat dat elektriciteit niet zwaarder belast mag worden dan gas. Deze verandering is bedoeld om consumenten en bedrijven aan te moedigen om groenere alternatieven te kiezen, zoals elektrische auto’s en warmtepompen, aangezien de huidige belastingstructuren in verschillende lidstaten fossiele brandstoffen financieel aantrekkelijker maken.

Strategieën voor versnelling

Ondanks de ambitie gaf de Commissie toe dat de vooruitgang traag verloopt: de elektrificatiegraad is de afgelopen tien jaar op 23 procent blijven steken. Om de groei te versnellen, is de EU van plan de vergunningsprocedures voor warmtepompen in nieuwbouw te stroomlijnen en meer duidelijkheid te scheppen over de installatiekosten. De Commissie schat dat een succesvolle transitie het aantal batterij-aangedreven voertuigen in de EU zou kunnen doen stijgen van 8 miljoen naar 120 miljoen en het aantal warmtepompinstallaties van 30 miljoen naar 100 miljoen.

Steun vanuit industrie en politiek

De reacties vanuit de politiek en de industrie zijn gemengd. Christian Ehler van de Europese Volkspartij juichte het plan toe en merkte op dat het verlagen van de elektriciteitsprijzen via marktgerichte maatregelen essentieel is om van fossiele brandstoffen af te stappen. Ook Christian Kjaer van SuperGrid Europe noemde het voorstel om de elektriciteitsbelastingen op hetzelfde niveau te brengen als de gasbelastingen een „gedurfde stap” die in het langetermijnbelang van de lidstaten is.

Oproepen tot strengere verplichtingen

Sommige experts roepen echter op tot voorzichtigheid. Thomas Lewis van Climate Action Network Europe stelde dat de doelstelling van 46 procent niet effectief zou zijn, tenzij deze gepaard gaat met strenge verplichtingen om fossiele brandstoffen uit te faseren en bindende doelstellingen voor energie-efficiëntie. Hij waarschuwde dat bestaande subsidies voor fossiele brandstoffen de marktprijzen blijven verstoren en uitte zijn bezorgdheid dat, zonder een specifieke jaarlijkse doelstelling voor de inzet van hernieuwbare energie, de nieuwe vraag naar elektriciteit wellicht met fossiele brandstoffen wordt opgevangen in plaats van met schone bronnen.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief