In het kort

• Europa krijgt te maken met extreme hittegolven in augustus die verwoestende bosbranden aanwakkeren.
• Door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde zorgt ervoor dat deze gebeurtenissen veel vaker voorkomen en heviger zijn.
• De afhankelijkheid van fossiele brandstoffen zorgt voor temperatuurpieken die duizenden extra sterfgevallen veroorzaken.

Europa maakt zich op voor een augustus die naar verwachting warmer zal zijn dan normaal, na een reeks intense hittegolven. Recente temperatuurpieken van meer dan 40 °C hebben verwoestende bosbranden aangewakkerd in Spanje en Frankrijk, waardoor honderdduizenden mensen hun huizen moesten ontvluchten. Volgens Ioanna Vergini van WFY24 wijzen seizoensvoorspellingen erop dat de kans groot is dat de hoge temperaturen aanhouden, vooral in Zuidoost-Europa en het Middellandse Zeegebied, met gevolgen voor gebieden als Griekenland, Italië, de Balkan en het Iberisch Schiereiland. Met name de ongewoon warme toestand van de Middellandse Zee draagt bij aan hogere nachttemperaturen op het land. Dat meldt Euronews.

Wetenschap achter toeschrijving van extreme weersomstandigheden

Dankzij moderne wetenschappelijke vooruitgang op het gebied van de „toeschrijving van extreme weersomstandigheden“ kunnen onderzoekers nu vaststellen hoe de opwarming van de aarde dergelijke weersafwijkingen beïnvloedt. In plaats van op zoek te gaan naar één directe oorzaak, vergelijken deze studies de huidige gebeurtenissen met een hypothetische wereld zonder door de mens veroorzaakte klimaatverandering, om te zien hoe de opwarming de frequentie en intensiteit van hittegolven verandert. Zo ontdekte World Weather Attribution dat een zware hittegolf eind juni vijftig jaar geleden bijna onmogelijk zou zijn geweest en dat het zonder de invloed van broeikasgassen ongeveer 3,5 °C koeler zou zijn geweest.

Fossiele brandstoffen en de menselijke tol

Het verband tussen het verbruik van fossiele brandstoffen en deze verstoringen is goed gedocumenteerd. Dr. Keeping merkt op dat er nu maand na maand recordtemperaturen worden gemeten, wat een schokkend tempo van verandering laat zien. Ook de menselijke tol is aanzienlijk; onderzoek van het Imperial College London en andere instellingen suggereert dat recente hittegolven, die door de opwarming van de aarde met 3 °C tot 4 °C zijn versterkt, hebben geleid tot ongeveer 10.000 extra sterfgevallen. Simon Stiell, uitvoerend secretaris van het VN-Klimaatverdrag, schrijft deze trend toe aan een wereldwijde afhankelijkheid van olie, steenkool en gas.

Atmosferische verschuivingen en natuurverschijnselen

Hoewel sommige rapporten zich richten op atmosferische mechanismen zoals „hittekoepels“ – waarbij hogedruksystemen warmte vasthouden – wijst onderzoek erop dat deze patronen steeds vaker voorkomen. Een studie in de Proceedings of the National Academy of Sciences geeft aan dat zulke blokkerende patronen sinds de jaren vijftig bijna verdrievoudigd zijn door klimaatverandering. Ook al kunnen natuurlijke verschijnselen zoals El Niño de wereldwijde temperaturen met zo’n 0,2 °C doen stijgen en regionale droogtes of overstromingen veroorzaken, is hun impact klein vergeleken met de stijging van 1,3-1,5 °C die sinds het industriële tijdperk door menselijke activiteiten is veroorzaakt.

Argument van vervuiling ontkracht

Er zijn pogingen gedaan om de recente hittegolven in Europa toe te schrijven aan lagere vervuilingsniveaus, waarbij wordt gesuggereerd dat een afname van aerosolen (die zonlicht weerkaatsen) de belangrijkste oorzaak is. Klimaatwetenschappers, waaronder professor Erich Fischer, zeggen echter dat dit een misvatting is. Hoewel minder vervuiling de onderliggende opwarming wel zichtbaarder kan maken, blijft de echte oorzaak van de hittegolven de bredere trend van opwarming door broeikasgassen, waardoor hogedruksystemen intenser en vaker voorkomen dan een eeuw geleden.

Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief